Η οικοδόμηση της νέας, της αταξικής κοινωνίας, του κομμουνισμού, δεν αποτελεί απλώς και μόνο μία μετάβαση από κάποιο σχηματισμό σε κάποιον άλλο, αλλά συνιστά την εμφάνιση και την διαμόρφωση ενός ριζικά νέου τύπου κοινωνικής ανάπτυξης. Πρόκειται για μία κοσμοϊστορική αλλαγή, η οποία, ως προς το βάθος, την κλίμακα και τις προοπτικές της υπερβαίνει ακόμα και την μετάβαση της αρχαιότητας από την προ-ταξική στην ταξική κοινωνία. Πρόκειται για μία άρνηση-διαλεκτική άρση, τόσο των ταξικών ανταγωνιστικών τύπων ανάπτυξης της κοινωνίας, όσο και των πριν από αυτούς βαθμίδων, δηλ. ολόκληρης της μέχρι τώρα ιστορίας της ανθρωπότητας και των προϋποθέσεων της. Η επισήμανση αυτή θα πρέπει να υπολογίζεται όταν διατυπώνονται διάφορες εικασίες και εκτιμήσεις σχετικά με τους ρυθμούς οικοδόμησης της νέας κοινωνίας, με τις δυσκολίες που προκύπτουν κ.λ.π. Η επισήμανση αυτή αφορά επίσης τις δυσκολίες, την αντιφατικότητα και τον ιδιαίτερα περίπλοκο χαρακτήρα των σχετικών θεωρητικών προσεγγίσεων..."

Δ. Πατέλη, Μ. Δαφέρμου, Π. Παυλίδη
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΕΝΙΝ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΛΕΝΙΝ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

1/10/2012

Στάθης Κουβελάκης-Ο Λένιν ως αναγνώστης του Χέγκελ:


http://leninreloaded.blogspot.com/2012/01/blog-post_8298.html

Υποθέσεις για μια ανάγνωση των Σημειώσεων του Λένιν για την Επιστήμη της Λογικής του Χέγκελ (Χ)

Αν έτσι έχουν τα πράγματα, τότε η έννοια του “νόμου” θα πρέπει να αποξεστεί από την “απλούστευση” και την “φετιχοποίησή” της: αυτός είναι ο στόχος των παρατηρήσεων του Λένιν στο επόμενο τμήμα για τη διδασκαλία περί Ουσίας, η οποία αφιερώνεται στο “φαινόμενο.” Ο Λένιν κατανοεί απόλυτα το αντι-σχετικιστικό και αντι-υποκειμενιστικό νόημα της εγελιανής ανάλυης του Erscheinung, του φαινομένου ως επαναδιατύπωση του είναι στην θεμελιακή του συνοχή, ενότητα εμφάνισης και ουσία (ενώ ο νεο-Καντιανός υποκειμενισμός τα αποσυσχέτιζε πεισματωδώς). Ως αρχική έκφραση της ουσίας ως βάσης, η έννοια του νόμου ουσιαστικά τοποθετείται στο επίπεδο του φαινομένου. Για τον Χέγκελ, ο νόμος είναι η “αντανάκλαση της Εμφάνισης στην ταυτότητα με τον εαυτό της”, κάτι άμεσα παρόν στην εμφάνιση ως “παθητικά δεκτική της αντανάκλαση.” Ο Λένιν συμφωνεί: “Αυτή είναι μια αξιοθαύμαστα υλιστική και αξιοθαύμαστα κατάλληλη (χρησιμοποιεί τη λέξη ruhige) περιγραφή. Ο νόμος μεταλαμβάνει του παθητικά δεκτικού — και συνεπώς ο νόμος, κάθε νόμος, είναι στενός, ατελής, κατά προσέγγιση.”

Φυσικά, αυτό μπορούμε να το δούμε ως μια επαναδιατύπωση της θεωρίας της “αντανάκλασης”, του κατά προσέγγιση αλλά όλο και πιο “πιστού” αντιγράφου, του “εγγύς” στην “αντικειμενική” και “υλική πραγματικότητα.” Αυτή όμως η αντίληψη για τον ουσιωδώς περιορισμένο χαρακτήρα των εξωτερικών νόμων συνιστά μια σημαντική μετατόπιση σε σχέση με την βασική θέση της ορθοδοξίας, για την οποία ο Λένιν είχε τόσο επιμείνει στο Υλισμός και εμπειριοκριτισμός, θέτωντας την “ανάγκη της φύσης” ως “πρωταρχική” και την “ανθρώπινη θέληση και νου” ως “δευτερεύοντα”: “τα δεύτερα πρέπει απαραίτητα και αναπόφευκτα να προσαρμοστούν στην πρώτη.” Από αυτή την οντολογία συμπέρανε ο Λένιν την αναγκαιότητα η “κοινωνική συνείδηση και ταξική συνείδηση σε όλες τις καπιταλιστικές χώρες” να “προσαρμοστεί” στον “αντικειμενικό νόμο της οικονομικής εξέλιξης”, σε μια λογική που αντανακλάται στους “νόμους της ιστορικής ανάπτυξης.” Στην επαναδιατύπωσή του σχετικά με την εγελιανή αντίληψη των νόμων στις Σημειώσεις για τον Χέγκελ όμως, υπάρχει ήδη μια αρχική ύλληψη της προεγγραφής της υποκειμενικότητας, της δραστηριότητας της γνώσης, στην ίδια την καρδιά της αντικειμενικότητας, στην εσωτερική κίνηση της ουσίας:
Ο νόμος είναι σχέση. Αυτό N[ota] B[ene] για τους Μαχιστές* και τους άλλους αγνωστικιστές, και για τους Καντιανούς, κλπ. Σχέση ουσιών ή ανάμεσα στις ουσίες.
Η αρχή του παντός μπορεί να εννοηθεί ως εσωτερική —παθητική— και την ίδια στιγμή ως εξωτερική. Αλλά αυτό που είναι ενδιαφέρον εδώ δεν είναι αυτό, μα κάτι άλλο: το κριτήριο του Χέγκελ για την διαλεκτική, το οποίου έχει τυχαία παρειφρύσει: “σε κάθε φυσική, επιστημονική και διανοητική ανάπτυξη”· εδώ έχουμε ένα ψήγμα βαθιάς αλήθειας μέσα στο μυστικιστικό κάλυμμα του εγελιανισμού!
Μόνο μετά απ’ αυτό, στις σημειώσεις που αφιερώνονται στην “υποκειμενική λογική”, συνειδητοποιεί ο Λένιν το γεγονός ότι το κριτήριο αυτό δεν είχε διαφύγει απ’ τον Χέγκελ λόγω “αβλεψίας”, αλλά αναπαριστά αυτή την “ενεργητική πλευρά” της “αισθαντικής ανθρώπινης δραστηριότητας”, “η οποία αναπτύσσεται με μονομερή τρόπο από τον ιδεαλισμό” (αντί απ’ τον υλισμό) και στην οποία αναφέρεται ο Μαρξ στην πρώτη απ’ τις “Θέσεις για τον Φόιερμπαχ.” Κατόπιν, ο Λένιν επαναδιατυπώνει την γνωσιακή διαδικασία όχι ως επαναπροσέγγιση του απτού, αλλά αντίθετα, ως διαδικασία αυξανόμενης αφαίρεσης (περιλαμβανομένων, ανάμεσα στα αποτελέσματά της, των φυσικών νόμων ως “επιστημονικών αφαιρέσεων”), ως μια διαδικασία που ανοίγεται προς την πρακτική, και που, αν συλληφθεί συνολικά, ανοίγεται προς την γνώση της αλήθειας. Δεν διστάζει πλέον να ταυτίσει “το αληθινό νόημα, την σημασία και τον ρόλο της λογικής για τον Χέγκελ” με την αποκάλυψη της δύναμης της σκέψης ως αφαίρεσης, με την απόσταση, συνεπώς, που την χωρίζει απ’ το αντικείμενο. Πρόκειται για μια απόσταση η οποία, κυριολεκτικά μιλώντας, δεν είναι απόσταση από οτιδήποτε, δεν έχει κανένα πάχος· αυτό σημαίνει πλέον “αντανάκλαση”, κάτι που αφομοιώνεται στην εργασία της σκέψης (η “διαμόρφωση εννοιών αφαίρεσης και οι λειτουργίες που επιτελούνται από αυτές”) ως διαδικασία που αποκαλύπτει την αντικειμενικότητα της υποκειμενικής γνώσης ως οργανικό κομμάτι της απο-κάλυψης του κόσμου.

Σημείωση:
* Μαχιστές: Οι φιλοσοφικοί οπαδοί του αυστριακού φιλοσόφου και φυσικού E. Mach. Με την ευρύτερη έννοια, ο Μαχισμός είναι ρεύμα της ιδεαλιστικής φιλοσοφίας και μεθοδολογίας της επιστήμης που ο Mach επεξεργάστηκε στις αρχές του 20ου αιώνα και θεωρείται παραλλαγή του θετικισμού. Στη Ρωσία, οι οπαδοί του περιλάμβαναν τους V. Chernov, P. lushkevich, V. Bazarov, και A. Bogdanov, οι οποίοι προσπάθησαν να "συμφιλιώσουν" τον Μαρξισμό με τον Μαχισμό. Ο Λένιν ασκεί συνολική κριτική στον Μαχισμό στο Υλισμός και εμπειριοκριτισμός. 

Τα προηγούμενα μέρη της μετάφρασης:
Πρώτο μέρος
Δεύτερο μέρος
Τρίτο μέρος
Τέταρτο μέρος
Πέμπτο μέρος
Έκτο μέρος
Έβδομο μέρος
Όγδοο μέρος
Ένατο μέρος

1/30/2011

Ο Λένιν για τη μετανάστευση


Ο καπιταλισμός δημιούργησε μια ειδική μορφή μετανάστευσης των λαών. Οι γοργά αναπτυσσόμενες βιομηχανικές χώρες, χρησιμοποιώντας μηχανικό εξοπλισμό σε μεγάλη κλίμακα και εκτοπίζοντας τις καθυστερημένες χώρες από την παγκόσμια αγορά, αυξάνουν τους εγχώριος μισθούς πάνω από το μέσο όρο και έτσι προσελκύουν εργάτες από τις καθυστερημένες χώρες.

1/01/2011

Για τα καθήκοντα μας ως κομμουνιστές


«Στα χρηματιστήρια του πλούτου, το 2011 αναμένεται επικερδής χρονιά... Υπάρχει όμως ανάγκη ιδεών που θα συνέχουν τους λαούς, διότι μια μεγάλη ιδέα γίνεται ακαταμάχητη υλική δύναμη. Με τη γενίκευση της λιτότητας και την επέκταση της ανεργίας, το σημερινό σύστημα αντιμετωπίζει την κοινωνία ως “λάφυρο”, όχι ως παραγωγική δύναμη, και βασίζεται στην αρπαγή και μεταφορά του πλούτου από τα κάτω προς τα πάνω. Στο χέρι μας όμως είναι να αναπτύξουμε ψυχολογία αντίστασης εξεγειρόμενοι ενωμένοι απέναντι στην αδικία». («Ανάγκη ενότητας και αντίστασης», Αυγή 1/1/2011.)


Αυτά μοιάζουν περισσότερο με χριστιανικά κηρύγματα περί αγάπης και ενότητας παρά με ένα κομμουνιστικό πρόγραμμα στηριγμένο σε μεταβατικά αιτήματα που να οργανώνουν και να κινητοποιούν την εργατική τάξη. Με τέτοιους όρους δεν μπορεί να υπάρξει θετική συμμετοχή της αριστεράς στο εργατικό κίνημα και τη διαμόρφωση των κοινωνικών εξελίξεων.


Στο κρίσιμο ζήτημα της συνένωσης του εργατικού κινήματος και του κινήματος των ανέργων μπορεί ν’ απαντήσει μόνο το μεταβατικό αίτημα για κινητή κλίμακα ωρών (“να δουλεύουμε λιγότερο, να δουλεύουμε όλοι χωρίς μείωση των αποδοχών”). Αλλά η αριστερά δεν θέλει να προβάλλει τέτοια αιτήματα.

2/10/2009

Λένιν: προς τους λαούς της Ανατολής


Έκθεση στο 2ο πανρωσικό συνέδριο των κομμουνιστικών οργανώσεων των λαών της Ανατολής, 22 Νοέμβρη 1919. Μετάφραση από τη συλλογή "Λένιν, για την πολιτιστική επανάτσαση", εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή. Παραθέτω κάτω και λινκ με το πλήρες κείμενο στα αγγλικά.



...Πρέπει να πω ότι, αν οι ρώσοι μπολσεβίκοι κατόρθωσαν να ανοίξουν ρήγμα στον παλιό ιμπεριαλισμό, να αναλάβουν το εξαιρετικά δύσκολο αλλά και εξαιρετικά ευγενικό καθήκον της διάνοιξης νέων δρόμων της επανάστασης, εσείς οι εκπρόσωποι των εργαζομένων μαζών της Ανατολής έχετε μπροστά σας ένα ακόμη μεγάλο κι ακόμη πιο νέο καθήκον. Γίνεται εντελώς καθαρό πως η σοσιαλιστική επανάσταση που επέρχεται για όλον τον κόσμο, σε καμιά περίπτωση δεν θα συνίσταται μόνο στη νίκη του προλεταριάτου κάθε χώρας ενάντια στη δική του αστική τάξη. Αυτό θα ήταν δυνατόν αν οι επαναστάσεις γίνονταν εύκολα και γρήγορα. Ξέρουμε πως οι ιμπεριαλιστές δεν θα το επιτρέψουν αυτό, ξέρουμε πως όλες οι χώρες είναι οπλισμένες ενάντια στο δικό τους εσωτερικό μπολσεβικισμό και το μόνο που σκέπτονται είναι πώς να νικήσουν το μπολσεβικισμό στο σπίτι τους. Γι’ αυτό σε κάθε χώρα γεννιέται ο εμφύλιος πόλεμος, στον οποίο συμμετέχουν στο πλευρό της αστικής τάξης οι παλιοί σοσιαλιστές – συμφιλιωτιστές. Έτσι, η σοβιετική επανάσταση δεν θα είναι μόνο και κατά πρώτο λόγο πάλη των επαναστατών προλεταρίων κάθε χώρας ενάντια στη δική τους αστική τάξη, -όχι, θα είναι πάλη όλων των καταπιεζομένων από τον ιμπεριαλισμό αποικιών και χωρών, όλων των εξαρτημένων χωρών ενάντια στο διεθνή ιμπεριαλισμό. Στο πρόγραμμα του κόμματός μας, που ψηφίστηκε εφέτος το Μάρτη, εμείς, διαπιστώνοντας την προσέγγιση της παγκόσμιας κοινωνικής επανάστασης, λέγαμε πως ο εμφύλιος πόλεμος των εργαζομένων ενάντια στους ιμπεριαλιστές και στους εκμεταλλευτές σ’ όλες τις προηγμένες χώρες αρχίζει να συνδυάζεται με τον εθνικό πόλεμο ενάντια στο διεθνή ιμπεριαλισμό. Αυτό επιβεβαιώνεται από την πορεία της επανάστασης και θα επιβεβαιώνεται ολοένα και περισσότερο. Το ίδιο θα συμβεί και στην Ανατολή.

Ξέρουμε πως εδώ θα ξεσηκωθούν και θα συμμετάσχουν σαν αυτοτελής δύναμη, σαν δημιουργοί της νέας ζωής οι λαϊκές μάζες της Ανατολής, γιατί οι εκατοντάδες τα εκατομμύρια αυτού του πληθυσμού συγκαταλέγονται στα εξαρτημένα και χωρίς πλήρη δικαιώματα έθνη, που ως τώρα ήταν το αντικείμενο της διεθνούς πολιτικής του ιμπεριαλισμού, και που για την καπιταλιστική κουλτούρα και τον πολιτισμό υπήρχαν μόνο σαν υλικό για λίπανση. Και όταν μιλάμε για χορήγηση εντολών πάνω στις αποικίες, ξέρουμε θαυμάσια πως αυτό είναι χορήγηση εντολών διαρπαγής, ληστείας, πως αυτό είναι χορήγηση δικαιωμάτων σε ένα μηδαμινό τμήμα του πληθυσμού της γης να εκμεταλλεύεται την πλειοψηφία του πληθυσμού της υδρογείου. Η πλειοψηφία αυτή, που ως τώρα βρισκόταν ολότελα έξω από την ιστορική πρόοδο, γιατί δεν μπορούσε να εκπροχωπεί μια αυτοτελή επαναστατική δύναμη, ξέρουμε πως από τις αρχές του 20ου΄αιώνα έπαψε να παίζει τέτοιο παθητικό ρόλο. Ξέρουμε πως μετά το 1905 ακολούθησαν επαναστάσεις στην Τουρκία, στην Περσία, στην Κίνα, πως στην Ινδία αναπτύχθηκε το επαναστατικό κίνημα. Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος συντέλεσε επίσης στην άνοδο του επαναστατικού κινήματος, γιατί χρειάστηκε να τραβηχτούν στην πάλη των ιμπεριαλιστών της Ευρώπης ολόκληρα συντάγματα των αποικιακών λαών. Ο ιμπεριαλιστικός πόλεμος αφύπνισε και την Ανατολή, τράβηξε τους λαούς της στη διεθνή πολιτική. Η Αγγλία και η Γαλλία όπλιζαν τους αποικιακούς λαούς και τους βοηθούσαν αν γνωρίσουν την πολεμική τέχνη και τις τελειοποιημένες μηχανές. Την επιστήμη αυτή θα τη χρησιμοποιήσουν ενάντια στους κυρίους ιμπεριαλιστές. Ύστερα από την περίοδο της αφύπνισης της Ανατολής στη σύγχρονη επανάσταση έρχεται η περίοδος της συμμετοχής όλων των λαών της Ανατολής στον καθορισμό των πεπρωμένων όλου του κόσμου, για να μην είναι μόνο αντικείμενο πλουτισμού. Οι λαοί της Ανατολή ξυπνούν επιπλέον, για ν’ αρχίσουν την πρακτική δράση, για ν’ αποφασίσει κάθε λαός τις τύχες ολόκληρης της ανθρωπότητας.

Να γιατί νομίζω πως εσείς πρόκειται στην ιστορία της ανάπτυξης της παγκόσμιας επανάστασης, η οποία, κρίνοντας από την αρχή της, θα κρατήσει πολλά χρόνια και θα απαιτήσει πολλούς κόπους, -εσείς πρόκειται στην επαναστατική πάλη, στο επαναστατικό κίνημα να παίξετε μεγάλο ρόλο και να συνενωθείτε στην πάλη αυτή με τη δική σας πάλη ενάντια στο διεθνή ιμπεριαλισμό. Η συμμετοχή σας στη διεθνή επανάσταση θα θέσει μπροστά σας ένα πολύπλοκο και δύσκολο πρόβλημα, που η λύση του θ’ αποτελέσει τη βάση της γενικής επιτυχίας, γιατί εδώ για πρώτη φορά η πλειοψηφία του πληθυσμού μπαίνει σε αυτοτελή κίνηση και θα είναι δραστήριος παράγοντας στην πάλη για την ανατροπή του διεθνούς ιμπεριαλισμού.

Οι περισσότεροι λαοί της Ανατολής βρίσκονται σε χειρότερη κατάσταση απ’ ότι η πιο καθυστερημένη χώρα της Ευρώπης – η Ρωσία, όμως εμείς κατορθώσαμε να ενώσουμε στην πάλη ενάντια στα υπολείμματα της φεουδαρχίας και του καπιταλισμού τους ρώσους αγρότες και εργάτες και ο αγώνας μας διεξήχθη τόσο εύκολα, γιατί ενάντια στο κεφάλαιο και τη φεουδαρχία ενώθηκαν οι αγρότες και οι εργάτες. Εδώ η σύνδεση με τους λαούς της Ανατολής έχει εξαιρετική σημασία, γιατί οι περισσότεροι λαοί της Ανατολής είναι τυπικοί εκπρόσωποι της εργαζόμενης μάζας, -όχι εργάτες που έχουν περάσει το σχολειό των καπιταλιστικών εργοστασίων, αλλά τυπικοί εκπρόσωποι της εργαζόμενης και εκμεταλλευόμενης μάζας, των αγροτών που υποφέρουν από το μεσαιωνικό ζυγό.

...Εδώ μπροστά σας μπαίνει ένα καθήκον, που άλλοτε δεν έμπαινε μπροστά στους κομμουνιστές όλου του κόσμου: βασιζόμενοι στη γενική κομμουνιστική θεωρία και πράξη, προσαρμοζόμενοι στις ιδιόμορφες συνθήκες που δεν υπάρχουν στις ευρωπαϊκές χώρες, πρέπει να κατορθώσετε να εφαρμόσετε αυτή τη θεωρία και πράξη σε συνθήκες που την κύρια μάζα την αποτελεί η αγροτιά, που ο στόχος της πάλης σας δεν πρέπει να είναι το κεφάλαιο, αλλά τα μεσαιωνικά υπολείμματα, Αυτό είναι ένα δύσκολο και ιδιόμορφο καθήκον, αλλά και εξαιρετικά ευγενικό, γιατί τραβιέται στην πάλη η μάζα εκείνη που δεν πήρε ακόμη μέρος στον αγώνα… Πρέπει να βρείτε τις ιδιότυπες μορφές αυτής της συμμαχίας ων πρωτοπόρων προλετάριων όλου του κόσμου με τις εργαζόμενες και εκμεταλλευόμενες μάζες της Ανατολής που ζουν συχνά σε μεσαιωνικές συνθήκες. Στη χώρα μας έχουμε πραγματοποιήσει σε μικρή κλίμακα αυτό που θα πραγματοποιήσετε εσείς σε μεγάλη κλίμακα, σε μεγάλες χώρες. Κι αυτό το δεύτερο καθήκον ελπίζω πως θα το εκπληρώσετε με επιτυχία. Χάρη στις κομμουνιστικές οργανώσεις της Ανατολής, που εσείς είστε εδώ οι εκπρόσωποί τους, έχετε σύνδεση με το πρωτοπόρο επαναστατικό προλεταριάτο. Μπροστά σας μπαίνει το καθήκον να ενδιαφερθείτε παραπέρα για τη διεξαγωγή στο εσωτερικό κάθε χώρας της κομμουνιστικής προπαγάνδας σε γλώσσα κατανοητή για το λαό.

Είναι αυτονόητο πως την οριστική νίκη δεν μπορεί παρά να την κερδίσει μόνο το προλεταριάτο όλων των προηγμένων χωρών του κόσμου κι εμείς, οι ρώσοι, αρχίζουμε ένα έργο που θα το κατοχυρώσει το αγγλικό, το γαλλικό ή το γερμανικό προλεταριάτο. Βλέπουμε όμως πως εκεί δε θα νικήσουν χωρίς τη βοήθεια των εργαζομένων μαζών όλων των καταπιεζομένων αποικιακών λαών, και κατά κύριο λόγο των λαών της Ανατολής. Πρέπει να το νοιώσουμε πως η πρωτοπορία μόνη της δεν μπορεί να πραγματοποιήσει το πέρασμα στον κομμουνισμό. Το καθήκον είναι να αφυπνίσουμε την επαναστατική δραστηριότητα των εργαζομένων μαζών για αυτενέργεια και οργάνωση, ανεξάρτητα από το επίπεδο στο οποίο αυτές βρίσκονται, να μεταφράσουμε στη γλώσσα του κάθε λαού τη γνήσια κομμουνιστική διδασκαλία που προορίζεται για τους κομμουνιστές των προηγμένων χωρών, να εκπληρώνουμε τα πρακτικά καθήκοντα που πρέπει να πραγματοποιηθούν αμέσως και να ενωθούμε στην κοινή πάλη με τους προλετάριους των άλλων χωρών.

Να τα προβλήματα που τη λύση τους δε θα τη βρείτε σε κανένα κομμουνιστικό βιβλίο, μα θα τη βρείτε στον κοινό αγώνα που άρχισε η Ρωσία. Το καθήκον αυτό θα χρειαστεί να το θέσετε και να το εκπληρώσετε με τη δική σας αυτοτελή πείρα. Σ’ αυτό θα σας βοηθήσει από τη μια μεριά η στενή συμμαχία με την πρωτοπορία όλων των εργαζομένων των άλλων χωρών, κι από την άλλη, η ικανότητά σας να πλησιάσετε τους λαούς της Ανατολής, που εδώ εκπροσωπείτε. Θα χρειαστεί να βασιστείτε στον αστικό εθνικισμό που ξυπνάει, και δεν μπορεί αν μην ξυπνάει, και που έχει την ιστορική δικαίωσή του. Ταυτόχρονα πρέπει να ανοίξετε το δρόμο προς τις εργαζόμενες και εκμεταλλευόμενες μάζες της κάθε χώρας και να τους πείτε σε γλώσσα που να την καταλαβαίνουν πως η μοναδική ελπίδα απελευθέρωσής τους είναι η νίκη της διεθνούς επανάστασης, και πως το διεθνές προλεταριάτο είναι ο μοναδικός σύμμαχος όλων των εργαζομένων και εκμεταλλευομένων εκατοντάδων εκατομμυρίων λαών της Ανατολής.

Να, το καθήκον που στέκει μπροστά σας, καθήκον εξαιρετικά μεγάλο, και που χάρη στην εποχή της επανάστασης και στην άνοδο του επαναστατικού κινήματος -γι’ αυτό δεν πρέπει να αμφιβάλλουμε- με τις κοινές προσπάθειες των κομμουνιστικών οργανώσεων της Ανατολής θα εκπληρωθεί με επιτυχία και θα στεφθεί με την πλήρη νίκη κατά του διεθνούς ιμπεριαλισμού.


Έκθεση στο 2ο πανρωσικό συνέδριο
των κομμουνιστικών οργανώσεων
των λαών της Ανατολής, 22 Νοέμβρη 1919.

www.marxists.org/archive/lenin/works/1919/nov/22.htm

1/05/2009

Λένιν και μπολσεβίκοι για τη βία

Συμβουλεύω για μια πληρέστερη οπτική να διαβαστεί το κείμενο “Παρτιζάνικος Πόλεμος” του Λένιν του 1906 :

“Το Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα της Λετονίας (τμήμα του ΣΔΕΚΡ) εκδίδει τακτικά σε 30.000 φύλλα την εφημερίδα του. Σε ειδική στήλη δημοσιεύονται οι κατάλογοι των χαφιέδων, που η εξόντωση τους είναι υποχρέω­ση κάθε τίμιου ανθρώπου. Οι συνεργάτες της αστυνομίας κη­ρύσσονται «εχθροί της επανάστασης» και τιμωρούνται με την ποινή του θανάτου και με κατάσχεση της περιουσίας τους. “

“Όταν βλέπω σοσιαλδημοκράτες να δηλώνουν με υπεροψία και αυτοϊκανοποίηση: εμείς δεν είμαστε αναρχικοί, δεν είμαστε κλέφτες, δεν είμαστε ληστές, εμείς είμαστε ανώτεροι απ’ αυτά, εμείς αποδοκιμάζουμε τον παρτιζάνικο πόλεμο, τό­τε αναρωτιέμαι: καταλαβαίνουν μήπως οι άνθρωποι αυτοί τι λένε;”

“Όταν όμως βλέπω ένα θεωρητικό ή ένα δημοσιολόγο της σοσιαλδημοκρατίας να μην αισθάνεται λύπη γι’ αυτή την έλλειψη προετοιμασίας, αλλά να αυτοϊκανοποίεται υπεροπτικά και να επαναλαμβάνει με ναρ­κισσισμό και θαυμασμό φράσεις, για αναρχισμό, μπλανκισμό και τρομοκρατία, που τις έχει αποστηθίσει από τα μικρά του χρόνια, τότε νοιώθω τον εαυτό μου προσβεβλημένο για τον ε­ξευτελισμό που υφίσταται η πιο επαναστατική στον κόσμο θεωρία.”

http://www.theseis.com/76-/theseis/t81/t81f/partiz.htm

και επειδή για να το μιλήσεις για τη βία aπαιτείται στοιχειώδη γνώση πραγμάτων και καταστάσεων και όχι να παίρνεις ένα απόσπασμα του Λένιν και του Τσε δια πάσα νόσον και πάσα μαλακία.

Παραθέτω μερικά αποσπάσματα από το βιβλίο “Με τη μάχη στο αίμα τους, λαϊκή βία στην προεπαναστατική Ρωσία (1905-1917)” για να κατάλαβουν μερικοί ότι οι μπολσεβίκοι δεν ήταν απλώς κάτι τύποι που κατέλαβαν την εξουσία με γυμνά χέρια - αλυσίδες “χωρίς να σπάσει ούτε ένα τζάμι” .Μάλλον μερικοί έχουν μπερδέψει το 1917 με την “Αλλαγή” και τη “Πραγματική Αλλαγή” του 1981. Προτού λοιπόν πιάνουν στο στόμα τους διαφόρους καλύτερα να σκέφτονται τι λένε .

Όχι στην ηρωοποίηση (βλ.Τσε) , όχι στις ανιστόρητες αναλογίες (βλ. αποσπάσματα Τσε-Λένιν που ανάθεμα αν ξέρουν και τι παραθέτουν οι βλάκες) , όχι στη φετιχοποιηση της βίας ΑΛΛΑ ΠΑΝΩ ΑΠ’ΟΛΑ ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΗΛΙΘΙΟΤΗΤΑ ως δικαιολογία της στήριξης μιας αστικής κυβέρνησης και της αστικής νομιμότητας:

———————

ΜΠΟΛΣΕΒΙΚΟΙ: Ο ΤΕΡΡΟΡΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΑΞΗ

Για τον Λένιν, ηγέτη της μπολσεβίκικης φράξιας των σοσιαλδημο­κρατών, η «σωστή θέση» πάνω στο θέμα του τερρορισμού δεν ήταν κάτι που θα μπορούσε να διευθετηθεί άπαξ και δια παντός. Η θέση του διέφερε αναλόγως των αλλαγών στους πολιτικούς του στόχους και προτεραιότητες. Ως εκ τούτου, το 1902 κατακεραύνωνε τους εσέρους που υπερασπίζονταν τον τερρορισμό «…η αχρηστία του οποίου,τόσο καθαρά αποδεικνύεται από την εμπειρία του ρώσικου επαναστατικού κινήματος». Τον προηγούμενο μόλις χρόνο δήλωνε πως το κόμμα του «…ποτέ δεν
απέρριψε τον τερρορισμό ως αξία, ούτε και μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο». Πριν το ξέσπασμα του 1905, ο Λένιν επέμενε στις πα­λαιότερες θεωρητικές απόψεις του και χαρακτήριζε κάθε τερροριστική δράση ως «…ασύμφορο μέσο αγώνα», απορρίπτοντας την αναλόγως των συγκυριών,«…αναμένοντας μια αλλαγή των συνθηκών».
Μια σειρά δεδομένων, ανάγκασε τον Λένιν να λάβει μια τελική στάση. Πρώτον, δε μπορούσε παρά να αναγνωρίσει το γεγονός, πως οι εσέρικες και οι αναρχικές τερροριστικές τακτικές ήταν σαφώς αποτελεσματικό­τερες στην αποσταθεροποίηση του καθεστώτος, σπέρνοντας το φόβο και τη σύγχυση στις αρχές. Ο Λένιν θα έπρεπε επίσης να παραδεχτεί τη βασιμότητα της εσέρικης άποψης, πως η τερροριστική δράση μπορού­σε να αποδειχτεί ιδιαίτερα αποτελεσματική στη ριζοσπαστικοποίηση της αγροτιάς και του προλεταριάτου. Επιπλέον, υπό τις συνθήκες
που επικρατούσαν το 1905, με το χάος να απλώνεται -εκτός ελέγχου τόσο από την εξουσία, όσο όμως και από τους επαναστάτες ηγέτες-, ο Λέ­νιν αντιλήφθηκε την αναγκαιότητα του να στρέψει το «αναπόφευκτο αντάρτικο» προς όφελος του κόμματος του και της επανάστασης -έτσι όπως τουλάχιστον αυτός την αντιλαμβανόταν-. Ακόμα και σε θεωρητικό επίπεδο, η τερροριστική δράση φαινόταν περισσότερο δικαιολογημένη σε μια στιγμή που λάμβανε τεράστιες διαστάσεις και αφορούσε κυρι­ολεκτικά κάθε κοινωνικό στρώμα. Δεν μπορούσε πλέον να
αντιμετω­πίζεται ως μέσο ατομικής διαμαρτυρίας, αλλά ως στοιχείο της μαζικής εξέγερσης κατά ολόκληρης της κοινωνικοπολιτικής τάξης. Για τον Λένιν ήταν επίσης πολύ σημαντικό πως «…ο παραδοσιακός ρώσικος τερρο-ρισμός ήταν δουλειά συνωμοτούντων διανοούμενων, ενώ μετά το 1905 οι εργάτες έγιναν οι βασικοί του θιασώτες».
Με αυτές τις θεωρήσεις κατά νου, ο Λένιν επιτέλους σύνθεσε τις από­ψεις του. Στη συγκεκριμένη ιστορική στιγμή, ο τερρορρισμός ήταν κα­τάλληλος για τους επαναστατικούς σκοπούς, στο βαθμό «…που ήταν λαϊκή βία στην προεπαναστατική Ρωσία (1900-1917) -
ικανός να διαχέεται μέσα στο μαζικό κίνημα». Αυτή η θέση ουσιαστικά δε διέφερε από την αντίστοιχη των εσέρων που διακήρυσσε:«…καλού­με σε τερρορισμό, όχι αντί της δουλειάς στις μάζες, αλλά προς όφελος αυτής και παράλληλα της». Τώρα που ο καιρός ήταν πια ώριμος, ο Λένιν κάλεσε «…στα πλέον ριζοσπαστικά μέσα,ως τα μοναδικά επαρκή».Δεν απέκλειε την αποκεντρωμένη τερροριστική δράση, συνηγορώντας στο σχηματισμό ένοπλων ομάδων που «…θα διαφέρουν σε μέγεθος, ξεκι­νώντας ακόμα και από 2-3 άτομα, αυτο-οπλισμένων με κάθε μέσο που τους
είναι διαθέσιμο». Αυτές οι ομάδες «…πρέπει άμεσα να πάρουν εκπαίδευση μάχης και να αναλάβουν επιχειρήσεις».
Σύμφωνα με μια από τις πιο στενές συνεργάτιδες του, την Έλενα Στάσοβα, ο Λένιν μετατράπηκε σε «… εξτρεμιστή παρτιζάνο του τερ­ρορισμού». Ήδη από τον Οκτώβρη του 1905, ανοιχτά καλούσε τους οπαδούς του κόμματος να εκτελούν χαφιέδες, αστυνομικούς, κοζάκους και μέλη των Μαύρων Εκατονταρχιών, να ανατινάζουν τις εγκαταστάσεις τους και τα αστυνομικά τμήματα, να ρίχνουν οξέα στους αστυνομικούς. Παρέμενε όμως ανικανοποίητος και σε επιστολή του στην κομματική επιτροπή της Πετρούπολης τους επέπληττε: «Με φρίκη, με πραγματική φρίκη,
βλέπω πως εδώ και μισό χρόνο μιλάμε για βόμβες, χωρίς να έχετε βάλει ούτε μία».
Ανυπόμονος για άμεση δράση, ο Λένιν έπαιρνε αναρχίζουσες θέσεις για να αντικρούσει τους συντρόφρυς του:«…όταν βλέπω σοσιαλδημο­κράτες να δηλώνουν με περηφάνια “δεν είμαστε αναρχικοί, ούτε κλέ­φτες και ληστές, είμαστε υπεράνω, απορρίπτουμε την αντάρτικη δρά­ση”, ρωτώ τον εαυτό μου: “αυτοί οι άνθρωποι καταλαβαίνουν τι τους γίνεται;”». Τελικά, τον Αύγουστο του 1906, η επίσημη θέση των μπολ­σεβίκων εκφράστηκε μέσω του έντυπου οργάνου τους, του «Προλε­τάριου». Συμβούλευαν τις ομάδες μάχης «…να τερματίσουν την απρα­ξία τους και να αναλάβουν μια σειρά αντάρτικων ενεργειών με στόχο τη μίνιμουμ καταστροφή της προσωπικής ασφάλειας των φιλήσυχων πολιτών και τη μάξιμουμ καταστροφή της προσωπικής ασφάλειας των χαφιέδων, των ενεργών μελών των Μαύρων Εκατονταρχιών, των υψηλό­βαθμων αξιωματούχων της αστυνομίας, του στρατού, του ναυτικού και ούτω καθ’ εξής».
Στην πραγματικότητα ωστόσο, η ανησυχία του Λένιν περί μπολσεβί­κικης τερροριστικής απραξίας, ήταν αβάσιμη. Οι οπαδοί του σε όλη τη χώρα ήταν αναμεμειγμένοι σε αναρίθμητα περιστατικά βίας. Αυτά τα τερροριστικά ξεσπάσματα ήταν κατά βάση ανεξέλεγκτα από την κομ­ματική ηγεσία, η οποία ήταν αποκομμένη από την πραγματική δράση, κι έτσι αυτές οι ενέργειες είχαν ελάχιστη σύνδεση με τους ευρύτερους πολιτικούς σκοπούς του κόμματος ή την άμεση στρατηγική του. Επιπλέ­ον, αυτές οι ενέργειες σπάνια αναφέρονταν στα κομματικά επιτελεία, κεντρικά ή περιφερειακά. Στην πραγματικότητα, καθώς οι μπολσεβίκοι δε διέθεταν κάποιο επίσημο όργανο επιφορτισμένο αποκλειστικά με τον τερρορισμό, -κατά το πρότυπο της εσέρικης Οργάνωσης Μάχης- η τερροριστική δραστηριότητα τους λάμβανε έναν αναρχίζοντα χαρακτή­ρα. Ο μπολσεβίκικος τερρορισμός χτυπούσε μια ποικιλία στόχων, αλλά οι πιο κοινοί ήταν οι ύποπτοι για χαφιεδισμό και προδοσία.
Ενώ η φυσική εξάλειψη χαφιέδων θεωρούνταν απαραίτητη για την εκκαθάριση των επαναστατικών γραμμών από άτομα που έθεταν σε κίν­δυνο την ομάδα, άλλες τερροριστικές ενέργειες είχαν την εκδίκηση ως κεντρικό κίνητρο. Αυτό π.χ. συνέβαινε με την εκτέλεση δήμιων φυλακών, υπεύθυνων για την επιβολή της θανατικής ποινής σε επαναστάτες κρα­τούμενους. Οι μπολσεβίκοι εκτελεστές μιας τέτοιας ενέργειας δε θα μπορούσαν φυσικά να περιμένουν πως έτσι θα απέτρεπαν μελλοντικές εκτελέσεις συντρόφων τους. Οι μπολσεβίκοι ήταν υπεύθυνοι για πολλές παρόμοιες πράξεις εκδίκησης με στόχο αστυνομικούς και κοζάκους, που είχαν έρθει σε αιματηρή αντιπαράθεση με επαναστάτες. Η εκδίκηση και η προσπάθεια εξουδετέρωσης των αντιπάλων τους έστρεψε τη βία των μπολσεβίκων και κατά διαφόρων συντηρητικών στοιχείων του πλη­θυσμού. Αυτό ήταν το κίνητρο στις 27 Γενάρη 1906, όταν, κατ απόφαση της Επιτροπής Πετρούπολης, μια ομάδα μάχης των μπολσεβίκων επιτέ­θηκε στην ταβέρνα Τβερ, στέκι των εργατών ναυπηγείων, που ήταν μέλη της μοναρχικής Ένωσης του Ρώσικου Λαού. Τριάντα περίπου
θαμώνες δέχτηκαν τρεις βόμβες από τους τερροριστές, κι όταν προσπάθησαν να βγουν από την ταβέρνα, δέχτηκαν τα πυρά των όπλων των μπολσεβίκων. Δύο πέθαναν, είκοσι τραυματίστηκαν και οι δράστες διέφυγαν. Αρκε­τοί από τους διασωθέντες θα εκτελεστούν αργότερα. Παρομοίως, στην πόλη Εκατερίνμπουργκ των Ουραλίων, μέλη της μπολσεβίκικης ομάδας μάχης, που καθοδηγούνταν από τον Ιακώβ Σβέρλντοφ, επίμονα τρομο­κρατούσαν τα μέλη των Μαύρων Εκατονταρχιών, σκοτώνοντας όσους περισσότερους τσαρικούς μπορούσαν.
Παράλληλα με τις εκτελέσεις ως μέσο εξολόθρευσης των υποστη­ρικτών του τσαρικού καθεστώτος, οι μπολσεβίκοι επιδίωκαν επίσης να ενσπείρουν τη σύγχυση και τον πανικό στις αρχές, υποβαθμίζοντας έτσι την ικανότητα τους να αμυνθούν στην εξαπλούμενη βία. Οι εξτρεμι­στές αντιμετώπιζαν ανηλεώς τους στόχους τους, από επιθεωρητές ερ­γοστασίων, μέχρι αστυνομικούς διαφόρων βαθμών. Σχολιάζοντας αυτές τις τερροριστικές επιθέσεις, κάποιοι μπολσεβίκοι δε μπορούσαν παρά να επισημάνουν την «καταστροφική φύση της βίας για τη βία»: «…το φθινόπωρο του 1907, μάχιμοι νέοι έχασαν τον έλεγχο και άρχισαν να ολισθαίνουν προς τον αναρχισμό, σκοτώνοντας φύλακες, αστυνομικούς και χωροφύλακες. Σε πυρετώδη κατάσταση, πίστευαν πως ήταν ανα­γκαίο το να δράσουν». Δύο μπολσεβίκοι τερροριστές «…παρακολου­θούσαν τους κοζάκους, απλά περιμένοντας την κατάλληλη στιγμή για να διασκεδάσουν με τις βόμβες τους. Οι κοζάκοι ωστόσο πορεύονταν σε φάλαγγα κατά άντρα, κάνοντας έτσι τις γραμμές τους λιγότερο ευάλω­τες σε επιθέσεις. Έτσι οι δύο μαχητές έριξαν τις βόμβες τους σε στρα­τώνα της αστυνομίας, διασκεδάζοντας με το θέαμα που ακολούθησε: όταν τα αναμμένα φυτίλια σφύριζαν, οι αστυνομικοί πηδούσαν από τα παράθυρα».
Η απόφαση για μια εκτέλεση συχνά προέκυπτε αυθόρμητα από κά­ποιο κομματικό μέλος, χωρίς τη συγκατάθεση της τοπικής ή κεντρικής ηγεσίας. Τέτοια ήταν η περίπτωση της εκτέλεσης του υπαστυνόμου Νι­κήτα Περλόφ, στις 21 Φεβρουαρίου 1907, στο Ντμιτριέβκι. Εκτελέστηκε από δύο μπολσεβίκους, τον Πάβελ Γκούσεφ και τον Μιχαήλ Φρούν-ζε: «…η εκτέλεση του Περλόφ δεν ήταν ένα οργανωμένο σχέδιο, μια προειλημμένη απόφαση της κομματικής οργάνωσης, αλλά μια στιγμιαία παρόρμηση του Φρούνζε. Κατά τη διάρκεια μιας προπαγανδιστικής συ­νάντησης, κάποιος είδε από το παράθυρο τον Πέρλοφ να περνά. Ο Φρούνζε πήδηξε πάνω και κάλεσε τον Γκούσεφ να τον ακολουθήσει. Παρά τις διαμαρτυρίες των παριστάμενων, έτρεξαν έξω. Σε λίγο ακού­στηκαν πυροβολισμοί».
Ενώ στις περισσότερες περιπτώσεις η ανάμειξη του κόμματος στον τερρορισμό λίγο είχε να κάνει με το μαζικό κίνημα, εντούτοις υπήρχαν στιγμές που δικαιολογούσαν τη θεωρητική θέση του κόμματος πάνω στο ζήτημα. Σύμφωνα με τον εξέχοντα μπολσεβίκο Βλαντιμίρ Μπόντς-Μπρούεβιτς, όταν το σύνταγμα Σεμενόφσκι μπήκε στη Μόσχα για να καταστείλει την εξέγερση του Δεκέμβρη, μελετήθηκε από την κομμα­τική επιτροπή Πετρούπολης το σενάριο «…να απαχθούν δύο δούκες και να τεθούν υπό σαφή απειλή άμεσης εκτέλεσης σε περίπτωση που χυνόταν έστω και μια σταγόνα προλεταριακού αίματος στους δρόμους της Μόσχας». Νωρίτερα, η μπολσεβίκικη ομάδα μάχης της Πετρούπο­λης είχε πραγματοποιήσει απόπειρα ανατίναξης τρένων, που μετέφεραν κυβερνητικά στρατεύματα στη Μόσχα. Τέλος, απαλλοτρίωσαν ένα κανό­νι από ναυτικό φυλάκιο, προκειμένου να κανονιοβολήσουν τα χειμερινά ανάκτορα, σε περίπτωση όξυνσης της σύγκρουσης. Συγκεκριμένες άλλες πλευρές της μπολσεβίκικης τερροριστικής δρα στηριότητας, μπορούν επίσης να εκληφθούν ως κομμάτι της οικονομικής πάλης των μαζών, κυρίως με τη μορφή των απεργιών. Οι επαναστάτες πραγματοποιούσαν επιθέσεις όχι μόνο ενάντια σε βιομηχάνους, διευ­θυντές εργοστασίων, αστυνομικούς που τους υπερασπίζονταν, αλλά και κατά εργατών που δεν υποστήριζαν τις προλεταριακές κινητοποιήσεις Οι ξυλοδαρμοί απεργοσπαστών ήταν συνήθεις, όπως και οι εκτελέσεις των πρωτεργατών τους.
Επίσης χρησιμοποίησαν βία ενάντια στην εκλογική διαδικασία για την πρώτη Δούμα, την οποία οι σοσιαλδημοκράτες είχαν αποφασίσει να μποϋκοτάρουν. Παράλληλα με την αντιεκλογική τους αγκιτάτσια, οργά­νωσαν επιθέσεις σε εκλογικά κέντρα, κατάσχοντας και καταστρέφοντας τα επίσημα πρακτικά των εκλογικών αποτελεσμάτων. Επίσης, σημειώθη­καν ένοπλες καταλήψεις τυπογραφείων προκειμένου να τυπωθεί έντυπο υλικό.
Αναπτύχθηκε δίκτυο παράνομης εισαγωγής όπλων και εκρηκτικών, θεωρητικά με αποκλειστικό σκοπό τον εξοπλισμό μελλοντικών μαζικών εξεγέρσεων, στην πραγματικότητα όμως προς χρήση αντάρτικων επιθέ­σεων. Υπεύθυνος για την εισαγωγή των όπλων ήταν ο Μαξίμ Λίτβινοφ, ένα από τα πιο ενεργά στελέχη της λενινιστικής φράξιας. Ο Λεονίντ Κρασίν, μέλος της κεντρικής επιτροπής και επικεφαλής του ΤΕΧΝΙΚΟΥ ΓΡΑΦΕΙΟΥ ΜΑΧΗΣ, βασικός οργανωτής όλων των μπολσεβίκικων μά­χιμων υποθέσεων κατ’ αυτήν την περίοδο και ένας από τους στενότε­ρους συνεργάτες του Λένιν, προσωπικά συμμετείχε στη συναρμολόγηση των βομβών:«…Ο Κρασίν και όχι οΛένιν έθεσε σε κίνηση τα μπολσεβί-κικα σχέδια για ένοπλες ομάδες, ικανές να χτυπήσουν την κυβέρνηση το 1905. Το Γενάρη ίδρυσε -υπό την κεντρική επιτροπή- το Τεχνικό Γραφείο Μάχης για να εποπτεύει όλες τις παράνομες δραστηριότητες του κόμ­ματος. Ο ίδιος ο Κρασίν σχεδίαζε τις βόμβες, αν και η πιο πολύ δουλειά γινόταν από δύο χημικούς με κωδικά ονόματα Α και Ω. Το όνειρο του ήταν να κατασκευάσει μια βόμβα σε μέγεθος καρυδιού».
Λειτούργησαν ειδικές σχολές για εκπαίδευση μάχης των τερροριστών (π.χ. στο Κίεβο) ή ακόμα ειδικότερα για την τεχνική τους κατάρτιση στην κατασκευή βομβών (π.χ. στο Λβοβ). Αντίστοιχη σχολή λειτούρ­γησε στο φινλανδικό χωριό Κουοκάλα, καθώς και στη Μπολόνια της Ιταλίας το 1910, χρηματοδοτούμενα από απαλλοτριώσεις που είχαν γίνει στη Ρωσία.
Για τους μπολσεβίκους ο τερρορισμός έγινε ένα αποτελεσματικό και συχνά χρησιμοποιούμενο εργαλείο.Ενα εργαλείο όμως που λίγο είχε να κάνει, με τις διακηρυγμένες ιδεολογικές αρχές τους. Παρέμενε ωστόσο αποτελεσματικό όπλο στο οπλοστάσιο ριζοσπαστικών ομάδων και ατόμων, καθώς «…στον επαναστατικό αγώνα όλα τα μέσα είναι δόκι­μα»·

ΑΠΑΛΛΟΤΡΙΩΣΕΙΣ

Παράλληλα με τις εκτελέσεις, πολλοί σοσιαλδημοκράτες συμμετείχαν στις απαλλοτριώσεις κρατικών και ιδιωτικών κεφαλαίων. Η αντιφατικό­τητα που επιδείχθηκε από πολλούς σοσιαλδημοκράτες ηγέτες έναντι των εκτελέσεων (με το να τις αρνούνται στη θεωρία και να τις προω­θούν στην πράξη), ίσχυσε και στην περίπτωση των απαλλοτριώσεων. Στο συνέδριο του 1906 στη Στοκχόλμη, οι σύνεδροι απέρριψαν «…την απαλλοτρίωση χρημάτων από ιδιωτικές τράπεζες και κάθε μορφή κατα­ναγκαστικής συνεισφοράς για επαναστατικούς σκοπούς». Ταυτόχρονα
όμως, οι σοσιαλδημοκράτες μαχητές καλούνταν να απαλλοτριώσουν όπλα και εκρηκτικά, καθώς και κρατικά κεφάλαια, πάντα όμως υπό την εντολή των τοπικών κομματικών οργάνων και την προϋπόθεση απόλυ­του οικονομικού ελέγχου.
Τυπική έγκριση ωστόσο ουδέποτε ανακοινώθηκε ανοιχτά και ο μόνος ηγέτης που απερίφραστα χαρακτήρισε τη ληστεία ως αποδεκτό μέσο επαναστατικού αγώνα, ήταν ο Λένιν. Αν και άλλοι εκπρόσωποι τάσεων του κόμματος κατέφυγαν στις απαλλοτριώσεις χωρίς επίσημη έγκριση της ηγεσίας, οι μπολσεβίκοι ήταν η μόνη φράξια που επιδόθηκε συστη­ματικά και προγραμματισμένα σε ενέργειες αυτοχρηματοδότησης.

Ήδη από τον Οκτώβρη του 1905, ο Λένιν διακήρυξε την αναγκαιότητα απαλλοτρίωσης πόρων και προσωπικά ασχολήθηκε με αυτό το θέμα. Μαζί με δύο από τους στενότερους συνεργάτες του εκείνης της περι­όδου, τον Κρασίν και τον Μπογκντάνοφ (Μαλινόφσκι), οργάνωσε μια ομάδα μέσα στην κεντρική επιτροπή, που έγινε γνωστή ως ΜΠΟΛΣΕ-ΒΙΚΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ, με πρωταρχικό στόχο τη συγκέντρωση χρημάτων. Η ύπαρξη αυτού του Κέντρου κρατήθηκε μυστική από το υπόλοιπο κόμμα. Αυτό το «γραφείο των 3» διηύθυνε τις επιχειρήσεις απαλλοτρι­ώσεων που
πραγματοποιούσαν άτομα «…από την “απαίδευτη”, αλλά γεμάτη ζήλο επαναστατική νεολαία, που είναι έτοιμη για όλα».Λόγω της τοπικής ιδιαιτερότητας, ο Καύκασος αποδείχθηκε ο πλέον κατάλληλος για τέτοιες ενέργειες.
Το Μπολσεβίκικο Κέντρο δεχόταν από τον Καύκασο μια σταθερή ροή απεγνωσμένα αναγκαίων κεφαλαίων, χάρη σ’ έναν από τους πιο πιστούς οπαδούς του Λένιν, τον Σεμέν Τερ Πετροσιάν, γνωστό ως Κάμο. Ξεκινώντας από το 1906 και με την υποστήριξη του Κρασίν (ο οποί­ος παρείχε γενική επίβλεψη και βόμβες που κατασκευάζονταν στο ερ­γαστήριο του στην Πετρούπολη), ο Κάμο πραγματοποίησε μια σειρά απαλλοτριώσεων στο Μπακού, στο Κουτάις και την Τιφλίδα. Η πρώτη ληστεία της ομάδας έγινε στην Τιφλίδα το Φλεβάρη. Τό Μάρτη, η ομάδα του Κάμο επιτέθηκε
σε τραπεζική χρηματαποστολή σε έναν πολυσύ­χναστο δρόμο του Κουτάις, σκοτώνοντας τον οδηγό και τραυματίζο­ντας τον ταμία. Το Νοέμβριο λήστεψαν μια ταχυδρομική αμαξοστοιχία στο Τσιατούρι. Η πλέον «διάσημη» ληστεία όμως έγινε στην Τιφλίδα, τον Ιούνη του 1907. Σε κεντρική πλατεία της γεωργιανής πρωτεύουσας, οι μπολσεβίκοι έριξαν βόμβες σε δύο οχήματα χρηματαποστολών της Κρατικής Τράπεζας. Αφήνοντας πίσω τους δεκάδες νεκρούς και τραυ­ματίες, ο Κάμο και οι σύντροφοι του διέφυγαν πυροβολώντας και με λεία 250.000 ρουβλιών που
αποδόθηκαν στο Μπολσεβίκικο Κέντρο. Η ομάδα είχε επίσης επιδοθεί σε εκβιασμούς βιομηχάνων, αποστέλλοντας τους ειδικά τυπωμένα έντυπα που καθόριζαν το ποσό που όφειλαν να συνεισφέρουν στην μπολσεβίκικη επιτροπή του Μπακού.
Αν και ο Κάμο ήταν η «καρδιά» της ομάδας μάχης του Καυκάσου, ο Στάλιν ήταν ο πραγματικός αρχηγός. Τίποτα δε γινόταν χωρίς τη γνώ­ση και την έγκριση του. Λόγω του θορύβου που προκάλεσε η ληστεία της Τιφλίδας -και της ανάμειξης του Στάλιν σε αυτή-, αποφασίστηκε η διαγραφή του από το κόμμα, μετά από απόφαση του Περιφερειακού Συνεδρίου Υπερ-Καυκασίας των Σοσιαλδημοκρατικών Οργανώσεων. Η απόφαση ανακλήθηκε μετά από έντονες πιέσεις προς την κεντρική επι­τροπή, από κομματικούς ηγέτες που βρίσκονταν στο εξωτερικό. Ο Κάμο ήταν πάντα ο
σύνδεσμος μεταξύ ηγεσίας και των μαχητών, που αν και παρέμεναν μέλη του κόμματος, αναγνωριζόμενοι από τους συντρόφους τους ως τέτοιοι, αναγκάστηκαν τυπικά να παραιτηθούν από τις τοπικές τους οργανώσεις, ώστε να μην εκθέτουν το κόμμα με τις -εκτός επίσημης γραμμής- πρακτικές τους. Αυτό οφειλόταν σε προσω­πική παρέμβαση του Λένιν προς τον Στάλιν, καθώς θεωρούσε πως αν κάτι πήγαινε στραβά «…οι μενσεβίκοι θα μας “φάνε”».
Αυτοί οι μαχητές -περιλαμβανομένου και του Κάμο-, ελάχιστη γνώση είχαν της σοσιαλιστικής θεωρίας και ελάχιστο ενδιαφέρον παρουσία­ζαν για τις προγραμματικές διαφωνίες μέσα στο κόμμα. Κάποτε, όταν ο Κάμο παρευρέθηκε σε μια συνεδρίαση για το αγροτικό ζήτημα όπου υπήρχε όξυνση μεταξύ μπολσεβίκων και μενσεβίκων, είπε με ηρεμία σε παριστάμενο μπολσεβίκο φίλο του: «…τι κάθεσαι και διαφωνείς μαζί του; Άσε με να του κόψω το λαιμό!». Ταυτόχρονα με την αδιαφορία για θεωρητικά ζητήματα, ο Κάμο και οι σύντροφοι του κυριολεκτικά
λάτρευαν τον Λένιν, που τον θεωρούσαν ενσάρκωση του κόμματος. Φη­μίζονταν για την επαναστατική τους εντιμότητα και παρά τα τεράστια ποσά που περνούσαν από τα χέρια τους, ζούσαν με μισό ρούβλι την ημέρα. Ο Κάμο θα συλληφθεί στη Γερμανία στις αρχές του 1908, μετά από πληροφορίες που παρείχε ένας πράκτορας της Οχράνα. Είχε πάει στην Ευρώπη με σκοπό να «σπρώξει» μια παρτίδα χαρτονομισμάτων των 500 ρουβλίων, που προέρχονταν από τη ληστεία της Τιφλίδας και ήταν πολύ δύσκολο να διατεθούν στην ίδια τη Ρωσία. Πριν τη σύλληψη του είχε
«στα σκαριά» μια τεράστια ληστεία ενός κρατικού θησαυρο­φυλακίου, όπου φυλάσσονταν 15.000.000 σε χαρτονομίσματα και χρυ­σό. Είχαν υπολογίσει ότι θα μπορούσαν να μεταφέρουν μόνο μέχρι και 4.000.000 και σκόπευαν να ανατινάξουν τα υπόλοιπα.
Η ομάδα του Κάμο δεν ήταν η μόνη που πραγματοποιούσε απαλλο­τριώσεις για λογαριασμό του Μπολσεβίκικου Κέντρου. Ο Μπογκντά­νοφ είχε πραγματοποιήσει επαφές με αρκετά μάχιμα αποσπάσματα στα Ουράλια, όπου και πραγματοποιήθηκε συνάντηση μαχητών στην πόλη Ούφα, το Φλεβάρη του 1906, για να προγραμματιστούν μελλο­ντικές απαλλοτριώσεις. Αν και εκτός γραμμής, αυτή η απόφαση επικυ­ρώθηκε από την περιφερειακή μπολσεβίκικη επιτροπή των Ουραλίων. Πραγματοποιήθηκαν συνολικά πάνω από εκατό απαλλοτριώσεις, υπό την καθοδήγηση του Ιβάν
Καντόντσεφ και των αδερφών του, Εράζμ και Μιχαήλ. Σύμφωνα με ένα σύντροφο του τελευταίου, «…ο Μιχαήλ θεω­ρούσε τον εαυτό του μαρξιστή. Στις προτιμήσεις του όμως σε ζητήματα τακτικής παρέμενε ριζοσπάστης εσέρος των παλιών ηρωικών εποχών, ένας μαξιμαλιστής, ακόμα και αναρχικός, σίγουρα όμως δεν έμοιαζε με σοσιαλδημοκράτη».
Λεία τους ήταν όπλα, εκρηκτικά, τυπογραφικό υλικό, αλλά και ολό­κληρες τυπογραφικές μηχανές. Επίσης απαλλοτρίωσαν κρατικά και ιδι­ωτικά κεφάλαια, επιτιθέμενοι κυρίως σε ταχυδρομεία και λογιστήρια εργοστασίων. Σημαντικά οφέλη αποκόμισαν και από ληστείες ταχυδρο­μικών αμαξοστοιχιών, όπως αυτές που διέπραξαν τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο του 1906, σε δύο σταθμούς της σιδηροδρομικής γραμμής Σαμάρα-Ζλάτουστ. Η πλέον «διαβόητη» ληστεία τους όμως, έγινε τον Αύγουστο του 1909, όταν επιτέθηκαν σε τρένο στο σταθμό του Μιάς.
Εκτέλεσαν τους εφτά φύλακες και αστυνομικούς και από το χρηματοκι­βώτιο του τρένου αφαίρεσαν 60.000 ρούβλια και 24 κιλά χρυσού. Στον ίδιο ακριβώς σταθμό είχαν απαλλοτριώσει 86.000 ρούβλια το 1908.
Οι απαλλοτριωτικές …επιδόσεις των μπολσεβίκων είχαν προκαλέ­σει έντονη διαμάχη μέσα στο κόμμα, κυρίως με τους μενσεβίκους. Ο Μαρτόφ ανοιχτά είχε προτείνει την αποβολή των μπολσεβίκων από το κόμμα, λόγω του ζητήματος. Ο Πλεχάνοφ υπερτόνιζε την ανάγκη να κα­ταπολεμηθεί ο «μπολσεβικο-μπακουνινισμός». Ο Φέντορ Νταν αποκα­λούσε τους μπολσεβίκους, μέλη της κεντρικής επιτροπής, «…συμμορία κοινών κακοποιών». Το πρόβλημα των μενσεβίκων ωστόσο δεν ήταν απλά θεωρητικό. Οι μπολσεβίκοι δεν έθεταν τα χρήματα στη διάθε­ση του
κόμματος, αλλά τα χρησιμοποιούσαν προς όφελος της φράξιας τους: για την έκδοση των εντύπων τους και για τη χρηματοδότηση των τοπικών οργανώσεων που αυτοί έλεγχαν.
Το 5ο συνέδριο του κόμματος που πραγματοποιήθηκε στο Λονδίνο, την άνοιξη του 1907, ήταν η ευκαιρία για τους μενσεβίκους να επιτεθούν στους μπολσεβίκους για τις «ληστρικές πρακτικές» τους. Αναγνωρίζο­ντας πως η επανάσταση είχε πια χαθεί, τέθηκε το θεμελιώδες τακτικό ζήτημα του αν θα έπρεπε να λήξουν οι παράνομες επιχειρήσεις του κόμματος, ή αν έπρεπε να διατηρηθούν οι παράνομες δομές σε κατά­σταση μόνιμης επαγρύπνησης. Οι μενσεβίκοι πρέσβευαν πως «…την υπάρχουσα στιγμή υποχώρησης, οι αντάρτικες επιθέσεις εκφυλίζονται σε
αναρχικές μορφές αγώνα που απο-ηθικοποιούν το κόμμα». Στις 19 Μάη 1907 το συνέδριο υπερψήφισε τη μενσεβίκικη άποψη πως «…οι κομματικές οργανώσεις όφειλαν να διεξάγουν ενεργητικό αγώνα ενάντια στις αντάρτικες δραστηριότητες και απαλλοτριώσεις, ενώ οι εξειδικευ­μένες μάχιμες ομάδες έπρεπε να διαλυθούν». Θεωρητικά αυτή η απόφαση θα τερμάτιζε κάθε ανάμειξη του κόμμα­τος σε αυτές τις πρακτικές. Στην πραγματικότητα όμως, κανένα αποτέ­λεσμα δεν είχε σε ότι αφορά τους μπολσεβίκους. Οι απαλλοτριώσεις στην Τιφλίδα, στο Μιάς και
πολλές άλλες μικρότερης εμβέλειας, είναι μεταγενέστερες της απόφασης «κατάπαυσης πυρός». Ο Λένιν ζήτησε από τους μπολσεβίκους μαχητές, απλώς να παραιτηθούν από το κόμμα και να … συνεχίσουν τη δράση τους.
Και οι μενσεβίκοι παρόλα αυτά δεν ήταν εντελώς άμοιροι ευθυνών στο θέμα των απαλλοτριώσεων. Αν και λιγότερο συχνά, οργανωμένα και αποτελεσματικά σε σχέση με τους μπολσεβίκους, διέπρατταν κι αυτοί ληστείες. Σε μια αναφορά της Οχράνα το 1907, καταγράφεται πως στη διάθεση των μενσεβίκων βρίσκονται 50.000 ρούβλια, που προέρχονται από απαλλοτρίωση στην Τιφλίδα, κατά την οποία μάλιστα είχε σκοτωθεί ένας μενσεβίκος. Αναφέρεται ακόμα ληστεία που διέπραξαν μενσεβί­κοι σε ταχυδρομείο του Κιέβου, το Φεβρουάριο του 1906. Μενσεβίκοι επίσης
είχαν πραγματοποιήσει αποτυχημένη απόπειρα να ληστέψουν 100.000 ρούβλια από την αμαξοστοιχία Μόσχας-Βαρσοβίας. Τέλος, ο εξέχων μενσεβίκος Άλμπιν, γνωστός στους άλλους μαχητές για τους πειραματισμούς του με τα εκρηκτικά, είχε ληστέψει ταχυδρομική αμα­ξοστοιχία από τη Σεβαστούπολη.
Μεγάλη ληστεία είχαν πραγματοποιήσει λετονοί σοσιαλδημοκράτες περιλαμβανομένου και του μενσεβίκου μέλους της κεντρικής επιτροπής, Μπούσεβιτς, σε υποκατάστημα της Κρατικής Τράπεζας στο Ελσίνκι. Στις 13 Φεβρουαρίου 1906, εκτέλεσαν το φύλακα, κλείδωσαν υπαλλήλους και πελάτες σε ένα δωμάτιο και διέφυγαν με 162.000 ρούβλια.
Καταλήγοντας, θα ήταν βέβαια λάθος να αποδώσουμε ίση ευθύνη για τερροριστικές δραστηριότητες στις διάφορες τάσεις και ομάδες του σοσιαλδημοκρατικού κόμματος. Οι ρώσοι μενσεβίκοι, οι μπουντιστές, οι πολωνοί σοσιαλδημοκράτες, κατέφευγαν σε μάχιμες επιχειρήσεις με πολύ μικρότερο ενθουσιασμό συγκριτικά με τους μπολσεβίκους ή τους συντρόφους τους στον Καύκασο. Συνολικά στο ρώσικο επαναστατικό κίνημα, ο τερρορισμός έπαιξε πολύ μικρότερο ρόλο στη στρατηγική των σοσιαλδημοκρατών, σε σχέση με τους εσέρους και τους αναρχικούς.
Οι πολιτικές εκτελέσεις και οι επαναστατικές απαλλοτριώσεις χρησί­μευσαν ως δευτερεύον όπλο στο οπλοστάσιο των σοσιαλδημοκρατών εξτρεμιστών. Ενώ οι εσέροι θεωρούσαν τον τερρορισμό ως μέσο για την επίτευξη γενικών και μακροχρόνιων επαναστατικών σκοπών, οι σο­σιαλδημοκράτες μαχητές χρησιμοποιούσαν την ατομική βία ως μέσο για την επίτευξη άμεσων στόχων.

11/18/2008

O καινούργιος τύπος κράτους που αναπτύσσεται στην επαναστασή μας

























Τα Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών, αγροτών κτλ. βουλευτών δεν κατανοήθηκαν όχι μόνο από την άποψη ότι για την πλειονότητα δεν είναι σαφής η ταξική τους σημασία και ο ρόλος τους στη ρωσική επανάσταση. Δεν κατανοήθηκαν ακόμη και από την άποψη ότι αποτελούν καινούργια μορφή, πιο σωστά, καινούργιο τύπο κράτους. Ο πιο τέλειος, ο πιο προοδευτικός τύπος αστικού κράτους είναι ο τύπος της κοινοβουλευτικής δημοκρατίας, η εξουσία ανήκει στο Κοινοβούλιο, η κρατική μηχανή, ο μηχανισμός και τα όργανα διοίκησης είναι τα συνηθισμένα: Τακτικός στρατός, αστυνομία, υπαλληλία ουσιαστικά μη ανακλητή, προνομιούχα που στέκει πάνω από το λαό.
Β. Ι. ΛΕΝΙΝ



11. Από τα τέλη όμως του 19ου αιώνα οι επαναστατικές εποχές προωθούν έναν ανώτερο τύπο δημοκρατικού κράτους, τέτιου κράτους που από ορισμένες απόψεις παύει ήδη, σύμφωνα με την έκφραση του Ενγκελς, να είναι κράτος, "δεν είναι κράτος στην κυριολεξία". Αυτό είναι το κράτος τύπου Κομμούνας του Παρισιού, που αντικαθιστά το χωρισμένο από το λαό στρατό και την αστυνομία με τον απευθείας και άμεσα εξοπλισμένο λαό. Σ' αυτό βρίσκεται η ουσία της Κομμούνας, που τη δυσφήμησαν και την κατασυκοφάντησαν οι αστοί συγγραφείς, οι οποίοι, ανάμεσα στ' άλλα, της απόδοσαν λαθεμένα την πρόθεση να "εισαγάγει" αμέσως το σοσιαλισμό.

Ακριβώς ένα κράτος τέτιου τύπου άρχισε να δημιουργεί η ρωσική επανάσταση το 1905 και το 1917. Η Δημοκρατία των Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών, αγροτών, κτλ. βουλευτών, ενωμένοι στην Πανρωσική Συντακτική Συνέλευση των λαϊκών αντιπροσώπων ή στο Πανρωσικό Σοβιέτ των Σοβιέτ κτλ., - να τί γίνεται κιόλας πραγματικότητα στη χώρα μας σήμερα, αυτή τη στιγμή, με την πρωτοβουλία των εκατομμυρίων του λαού, που αυτόβουλα και με τον τρόπο του δημιουργεί τη δημοκρατία, χωρίς να περιμένει ούτε πότε οι κ.κ. καντέτοι καθηγητές θα γράψουν τα νομοσχέδιά τους για μια κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία, - ούτε πότε οι σχολαστικοί και οι ρουτινιάρηδες της μικροαστικής "σοσιαλδημοκρατίας", σαν τον κ. Πλεχάνοφ ή τον Κάουτσκι, θα παραιτηθούν από τη διαστρέβλωση απομέρους τους της διδασκαλίας του μαρξισμού για το ζήτημα του κράτους.

Ο μαρξισμός διαφέρει από τον αναρχισμό στο ότι παραδέχεται την αναγκαιότητα του κράτους και της κρατικής εξουσίας στην επαναστατική περίοδο γενικά, στην εποχή του περάσματος από τον καπιταλισμό στο σοσιαλισμό ειδικά.

Ο μαρξισμός διαφέρει από το μικροαστικό, οπορτουνιστικό "σοσιαλδημοκρατισμό" των κ.κ. Πλεχάνοφ, Κάουτσκι και Σίας στο ότι παραδέχεται για τις προαναφερμένες περιόδους την αναγκαιότητα ενός κράτους όχι σαν τη συνηθισμένη κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία, αλλά ενός κράτους σαν την Κομμούνα του Παρισιού.

Οι κύριες διαφορές αυτού του τελευταίου τύπου κράτους από τον παλιό είναι οι ακόλουθες:

Η επιστροφή από την κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία στη μοναρχία είναι (όπως ακριβώς το απόδειξε η ιστορία) πάρα πολύ εύκολη, γιατί παραμένει άθικτη όλη η μηχανή της καταπίεσης: Ο στρατός, η αστυνομία, η υπαλληλία. Η Κομμούνα και τα Σοβιέτ των εργατών, στρατιωτών, αγροτών κτλ. βουλευτών τσακίζουν και παραμερίζουν αυτή τη μηχανή.

Η κοινοβουλευτική αστική δημοκρατία στενεύει, πνίγει την ανεξάρτητη πολιτική ζωή των μαζών, την άμεση συμμετοχή τους στη δημοκρατική οικοδόμηση όλης της κρατικής ζωής, από τα κάτω ως τα πάνω. Τα Σοβιέτ των εργατών και στρατιωτών βουλευτών κάνουν το αντίθετο.

Αυτά τα τελευταία αναπαράγουν εκείνο τον τύπο του κράτους, που επεξεργάστηκε η Κομμούνα του Παρισιού και που ο Μαρξ τον ονόμασε "πολιτική μορφή που ανακαλύφθηκε επιτέλους, και με την οποία μπορεί να συντελεστεί η οικονομική απελευθέρωση των εργαζομένων".

Συνήθως αντιτείνουν: Ο ρωσικός λαός δεν είναι ακόμη ώριμος για την "εισαγωγή" της Κομμούνας. Αυτό είναι σαν το επιχείρημα των φεουδαρχών που έλεγαν ότι οι αγρότες δεν είναι ώριμοι για την ελευθερία. Η Κομμούνα, δηλαδή τα Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών, δεν "εισάγει", δεν σκοπεύει "να εισαγάγει" και δεν πρέπει να εισαγάγει κανενός είδους μετασχηματισμούς που δεν έχουν ωριμάσει απόλυτα και στην οικονομική πραγματικότητα και στη συνείδηση της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού.

Όσο πιο μεγάλη είναι η οικονομική κατάρρευση και η κρίση που γεννάει ο πόλεμος, τόσο επιτακτικότερη είναι η ανάγκη για μια όσο το δυνατό τελειότερη πολιτική μορφή, που να κάνει πιο εύκολη την επούλωση των φοβερών πληγών, τις οποίες προξένησε ο πόλεμος στην ανθρωπότητα. Όσο λιγότερη οργανωτική πείρα έχει ο ρωσικός λαός, τόσο αποφασιστικότερα πρέπει να καταπιαστούμε με την οργανωτική οικοδόμηση από τον ίδιο το λαό, και όχι μόνο από τους αστούς πολιτικάντηδες και υπαλλήλους με τις "προσοδοφόρες θεσούλες".

Όσο πιο γρήγορα πετάξουμε από πάνω μας τις παλιές προλήψεις του διαστραβλωμένου από τους κ.κ. Πλεχάνοφ, Κάουτσκι και Σία ψευδομαρξισμού, με όσο πιο μεγάλο ζήλο καταπιαστούμε να βοηθήσουμε το λαό να δημιουργήσει αμέσως και παντού Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών, που να πάρουν στα χέρια τους όλη τη ζωή, όσο περισσότερο θα παρελκύουν οι κ.κ. Λβοφ και Σία τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης, τόσο πιο εύκολα θα είναι για το λαό να κάνει (μέσω της Συντακτικής Συνέλευσης ή χωρίς αυτή, αν ο Λβοφ αργήσει πολύ να τη συγκαλέσει) την εκλογή του υπέρ της Δημοκρατίας των Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών. Λάθη στη νέα οργανωτική οικοδόμηση, που γίνεται από τον ίδιο το λαό, είναι στην αρχή αναπόφευκτα, καλύτερα όμως να κάνεις λάθη και να τραβάς μπροστά, παρά να περιμένεις πότε θα γράψουν οι νομομαθείς καθηγητές, που συγκάλεσε ο Λβοφ, τους νόμους για τη σύγκληση της Συντακτικής Συνέλευσης και για τη διαιώνιση της κοινοβουλευτικής αστικής δημοκρατίας, για το στραγγαλισμό των Σοβιέτ των εργατών και αγροτών βουλευτών.

Αν οργανωθούμε και κάνουμε επιδέξια την προπαγάνδα μας, όχι μόνο οι προλετάριοι, μα και τα εννιά δέκατα της αγροτιάς θα ταχθούν ενάντια στην ανασύσταση της αστυνομίας, ενάντια στη μόνιμη και προνομιούχα υπαλληλία, ενάντια στο χωρισμένο από το λαό στρατό. Και μόνο σ' αυτό συνίσταται ακριβώς ο νέος τύπος κράτους.

12. Η αντικατάσταση της ασυνομίας με τη λαϊκή πολιτοφυλακή είναι ένας μετασχηματισμός που πήγασε από όλη την πορεία της επανάστασης και εφαρμόζεται σήμερα στα περισσότερα μέρη της Ρωσίας. Πρέπει να εξηγούμε στις μάζες ότι στις περισσότερες αστικές επαναστάσεις συνηθισμένου τύπου ένας τέτιος μετασχηματισμός ήταν εξαιρετικά βραχύχρονος και η αστική τάξη, ακόμη και η πιο λαοκρατική και δημοκρατική, ανασύσταινε την αστυνομία του παλιού, τσαρικού τύπου, αστυνομία χωρισμένη από το λαό, και με αστική διοίκηση, ικανή να καταπιέζει το λαό με κάθε τρόπο.

Υπάρχει μονάχα ένα μέσο για να μην επιτρέψουμε την ανασύσταση της αστυνομίας: Η δημιουργία παλλαϊκής πολιτοφυλακής, η συγχώνευσή της με το στρατό (αντικατάσταση του τακτικού στρατού με το γενικά εξοπλισμένο λαό).

Σε μια τέτοια πολιτοφυλακή πρέπει να μετέχουν όλοι χωρίς εξαίρεση οι πολίτες και οι πολίτισσες από 15 ως 65 χρονών, αν μ' αυτές τις ηλικίες, που πήραμε κατά προσέγγιση, είναι δυνατό να καθορίσουμε τη συμμετοχή των εφήβων και των γερόντων. Οι καπιταλιστές πρέπει να πληρώσουν τους μισθωτούς εργάτες, το υπηρετικό προσωπικό κτλ. για τις μέρες που αφιερώνουν σε κοινωνική υπηρεσία στην πολιτοφυλακή. Χωρίς την προσέλκυση των γυναικών στην ανεξάρτητη συμμετοχή όχι μονάχα στην πολιτική ζωή γενικά, μα και στη μόνιμη, καθολική κοινωνική υπηρεσία, δεν μπορεί ούτε λόγος να γίνει όχι μονάχα για σοσιαλισμό, μα και για πλήρη και σταθερή δημοκρατία. Οι τέτοιες αρμοδιότητες της "αστυνομίας", όπως η φροντίδα για τους αρρώστους, για τα απροστάτευτα παιδιά, για την υγιεινή διατροφή κτλ. δεν μπορούν γενικά να πραγματοποιηθούν ικανοποιητικά χωρίς την ισοτιμία των γυναικών στην πράξη και όχι μονάχα στα χαρτιά.

Να μην επιτρέψουμε να ανασυσταθεί η αστυνομία, να τραβήξουμε τις οργανωτικές δυνάμεις όλου του λαού στη δημιουργία καθολικής πολιτοφυλακής - αυτά είναι τα καθήκοντα που το προλεταριάτο πρέπει να προπαγανδίζει στις μάζες προς το συμφέρον της περιφρούρησης, της στερέωσης και της ανάπτυξης της επανάστασης.

* Β. Ι. ΛΕΝΙΝ: Απαντα, τόμ. 31, σελ. 162-165.

2/20/2008

Ο Λένιν για το εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα

Κάποτε κατηγορούσαν τους κομμουνιστές ως εχθρούς του έθνους. Σήμερα φαίνεται να είναι στη μόδα το αντίθετο, τους κατηγορούν ως εθνικιστές. Γιατί; Επειδή καταγγέλουν τον ιμπεριαλισμό και τις επεμβάσεις του, επειδή πολεμούν την εξάρτηση και παλεύουν για εθνική ανεξαρτησία, επειδή στηρίζουν τα εθνικοαπελευθερωτικά κινήματα.

Σε μεγάλος μέρος της αριστεράς υπάρχει σύγχυση επί του θέματος και υιοθετούνται αυτούσιες αυτές οι κατηγορίες, μερικές φορές μάλιστα με επίκληση του Λένιν. Στην πραγματικότητα ο Λένιν και οι μπολσεβίκοι διέκριναν τους πολέμους σε δίκαιους και άδικους και πολεμούσαν τη γραμμή υπεράσπισης της πατρίδας μόνο στην πρώτη περίπτωση, όπως στην περίπτωση ενδοϊμπεριαλιστικού πολέμου. (Ντεφετισμός = επαναστατική ηττοπάθεια, η τακτική του να στρέφεσαι σε περίπτωση πολέμου ενάντια στην κυβέρνηση της δικής σου χώρας με στόχο την επαναστατική ανατροπή της. Την τακτική αυτή ακολούθησαν με επιτυχία οι μπολσεβίκοι κατά τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και την Οκτωβριανή Επανάσταση).

Αντίθετα στην περίπτωση καταπιεσμένων εθνών, αποικιών, εξαρτημένων από τον ιμπεριαλισμό ο Λένιν πίστευε ότι ο πόλεμος υπεράσπισης της πατρίδας είναι δίκαιος και οι κομμουνιστές πρέπει να τον υποστηρίζουν χωρίς όρους.

Ακολουθεί μια συλλογή με αποσπάσματα απο γραπτά του γύρω απ' το θέμα.


«Στο "Κομμουνιστικό Μανιφέστο" λέγεται ότι οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα.
Όμως, εκεί δεν λέγεται μόνο αυτό. Εκεί λέγεται ακόμη ότι με τη διαμόρφωση των εθνικών κρατών, ο ρόλος του προλεταριάτου γίνεται κάπως ιδιόμορφος. Αν πάρουμε την πρώτη θέση (οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα) και ξεχάσουμε τη σ ύ ν δ ε σ ή της με το δεύτερο (οι εργάτες διαμορφώνονται ως τάξη εθνικά, όχι όμως με την ίδια έννοια που διαμορφώνεται η αστική τάξη), θα κάνουμε πολύ μεγάλο λάθος.
Πού βρίσκεται η σύνδεση αυτή; Κατά τη γνώμη μου, ακριβώς στο γεγονός ότι, όταν έχουμε δημοκρατικό κίνημα (σε μια τέτοια στιγμή, σε μια τέτοια συγκεκριμένη κατάσταση), το προλεταριάτο δεν μπορεί να μην το υποστηρίξει (συνεπώς δεν μπορεί να μην υπερασπίσει και την πατρίδα σε ένα εθνικό πόλεμο)».
Λένιν: «Γράμμα προς την Ι. Φ. Αρμάντ»
Άπαντα, τομ. 49, σελ. 329

«Όσο η αστική τάξη του καταπιεζόμενου έθνους παλεύει ενάντια στο έθνος που καταπιέζει, τόσο είμαστε πάντα και σε κάθε περίπτωση και πιο αποφασιστικά απ' όλους υπέρ, γιατί είμαστε οι πιο τολμηροί και συνεπείς εχθροί της καταπίεσης. Εφ' όσον η αστική τάξη του καταπιεζόμενου έθνους είναι υπέρ του δικού της αστικού εθνικισμού, εμείς είμαστε κατά. Πάλη ενάντια στα προνόμια και τη βία του έθνους που καταπιέζει και καμιά ανοχή της επιδίωξης προνομίων από μέρους του καταπιεζόμενου έθνους.
...
Σε κάθε αστικό εθνικισμό καταπιεζόμενου έθνους υπάρχει πανδημοκρατικό περιεχόμενο ενάντια στην καταπίεση κι αυτό ακριβώς το περιεχόμενο το υποστηρίζουμε χωρίς όρους, ξεχωρίζοντας αυστηρά την τάση προς την εθνική του αποκλειστικότητα, καταπολεμώντας την τάση του Πολωνού αστού να καταπιέζει τον εβραίο κ.λπ. κ.λπ».
Λένιν: «Για το Δικαίωμα Αυτοδιάθεσης των Εθνών» σελ. 61

«Ο Μαρξ και ο Ένγκελς είπαν στο "Κομμουνιστικό Μανιφέστο" ότι οι εργάτες δεν έχουν πατρίδα. Ο ίδιος, όμως, ο Μαρξ, επανειλημμένα καλούσε να πάρουν μέρος σε εθνικό πόλεμο: ο Μαρξ το 1849, ο Ένγκελς το 1859 (το τέλος της μπροσούρας του "Πάδος και Ρήνος", όπου διεγείρεται ανοιχτά το εθνικό αίσθημα των Γερμανών, τους καλούν ανοιχτά σε εθνικό πόλεμο). Το 1891 ο Ένγκελς, λόγω της απειλής και του επερχόμενου τότε πολέμου της Γαλλίας (Μπουλανζέ) και του Αλέξανδρου του Γ' ενάντια στη Γερμανία, αναγνώριζε ανοιχτά την "υπεράσπιση της πατρίδας".
Μήπως ο Μαρξ και ο Ένγκελς τα μπέρδευαν και έλεγαν άλλα σήμερα και άλλα αύριο; Όχι. Κατά τη γνώμη μου, η αναγνώριση της "υπεράσπισης της πατρίδας" στον εθνικό πόλεμο ανταποκρίνεται απόλυτα στο μαρξισμό. Το 1891 οι Γερμανοί σοσιαλδημοκράτες πραγματικά θα έπρεπε να υπερασπίσουν τη χώρα τους στον πόλεμο ενάντια στον Μπουλανζέ και τον Αλέξανδρο τον Γ'. Αυτό θα ήταν μια ιδιόμορφη παραλλαγή εθνικού πολέμου».
Λένιν: «Γράμμα στην Ι. Φ. Αρμάντ», 30 του Νοέμβρη του 1916
Άπαντα, τομ. 49ος, σελ. 328-330

«Κοντολογίς: ο πόλεμος ανάμεσα σε ιμπεριαλιστικές μεγάλες δυνάμεις (δηλαδή σε δυνάμεις που καταπιέζουν μια ολόκληρη σειρά ξένους λαούς, που τους τυλίγουν με τα δίχτυα της εξάρτησης από το χρηματιστικό κεφάλαιο κ.τ.λ.) ή σε συμμαχία μ' αυτές, είναι ιμπεριαλιστικός πόλεμος.
Τέτοιος είναι ο πόλεμος του 1914-1916. Η "υπεράσπιση της πατρίδας" σ' αυτό τον πόλεμο είναι απάτη, είναι δικαίωσή του. Ο πόλεμος από μέρους των καταπιεζόμενων (λ.χ. των αποικιακών λαών) ενάντια στις ιμπεριαλιστικές, δηλαδή στις καταπιεστικές δυνάμεις, είναι πραγματικά εθνικός πόλεμος. Αυτός είναι δυνατός και τώρα. Η "υπεράσπιση της πατρίδας" από μέρους της εθνικά καταπιεζόμενης χώρας ενάντια στην καταπιέζουσα δεν είναι απάτη και οι σοσιαλιστές δεν είναι διόλου ενάντια στην "υπεράσπιση της πατρίδας" σ' ένα τέτοιο πόλεμο.
Η αυτοδιάθεση των εθνών είναι το ίδιο με τον αγώνα για πλήρη εθνική απελευθέρωση, για πλήρη ανεξαρτησία, ενάντια στην προσάρτηση και οι σοσιαλιστές δεν μπορούν να παραιτηθούν από ένα τέτοιο αγώνα -όποια μορφή κι αν πάρει μέχρι την εξέγερση ή τον πόλεμο- χωρίς να πάψουν να είναι σοσιαλιστές».
Λένιν: «Σχετικά με τη Γελοιογραφία του Μαρξισμού και τον "Ιμπεριαλιστικό Οικονομισμό"»
Γράφτηκε Αύγουστο-Οκτώβρη του 1916
Εκδόσεις ΠΡΟΓΚΡΕΣ, σελ. 11-12

«... η αστική τάξη των καταπιεζόμενων εθνών μόνο φλυαρεί για εθνική εξέγερση, ενώ στην πράξη έρχεται σε αντιδραστικές συναλλαγές με την αστική τάξη του καταπιεστικού έθνους, πίσω από την πλάτη και ενάντια στο λαό της, στις περιπτώσεις αυτές η κριτική των επαναστατών μαρξιστών πρέπει να στρέφεται όχι ενάντια στο εθνικό κίνημα, αλλά ενάντια στον εκφυλισμό, στον εκχυδαϊσμό, στη μετατροπή του σε μικροκαβγά».
Λένιν: «Σχετικά με τη Γελοιογραφία του Μαρξισμού και τον "Ιμπεριαλιστικό Οικονομισμό"»
Γράφτηκε Αύγουστο-Οκτώβρη του 1916
Εκδόσεις ΠΡΟΓΚΡΕΣ, σελ. 41

«Από μαρξιστική άποψη, όμως, τέτοιοι γενικοί και αφηρημένοι ορισμοί, όπως ο "μη πατριωτισμός", δεν έχουν καμιά απολύτως αξία. Η πατρίδα, το έθνος, είναι ιστορικές κατηγορίες. Αν σε καιρό πολέμου πρόκειται για την υπεράσπιση της δημοκρατίας ή για αγώνα ενάντια στο ζυγό που καταπιέζει ένα έθνος, εγώ δεν είμαι καθόλου ενάντια σ' ένα τέτοιο πόλεμο και δεν φοβάμαι τις λέξεις "υπεράσπιση της πατρίδας" όταν αναφέρονται σ' ένα τέτοιου είδους πόλεμο ή εξέγερση. Οι σοσιαλιστές τάσσονται πάντοτε με το μέρος των καταπιεζόμενων και συνεπώς δεν μπορούν να είναι αντίπαλοι των πολέμων που έχουν σκοπό τη δημοκρατική ή σοσιαλιστική πάλη ενάντια στην καταπίεση».
Λένιν : «Γράμμα προς τον Μπορίς Σουβάριν»
Γράφτηκε το Δεκέμβρη του 1916
Άπαντα, τομ. 30, σελ. 262

«Είναι ολοφάνερο πως σ’ αυτό το ζήτημα (όπως και στην αντίληψη για τον "πατριωτισμό"), δεν είναι ο αμυντικός ούτε ο επιθετικός χαρακτήρας του πολέμου, μα τα συμφέροντα της ταξικής πάλης του προλεταριάτου ή μάλλον τα συμφέροντα του διεθνούς κινήματος του προλεταριάτου, που αποτελούν τη μοναδική δυνατή σκοπιά από την οποία μπορεί να εξεταστεί και να λυθεί το ζήτημα της στάσης των σοσιαλδημοκρατών απέναντι στο ένα ή το άλλο φαινόμενο στις διεθνείς σχέσεις»
Λένιν : «Ο Πολεμοχαρής Μιλιταρισμός και η Αντιμιλιταριστική Τακτική της Σοσιαλδημοκρατίας»
Δημοσιεύτηκε τον Ιούλη του 1908
Άπαντα, τομ. 17, σελ. 198

2/18/2008

Ο ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ Η ΝΕΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΗ ΠΡΟΟΠΤΙΚΗ

ΣΤΑ 2.500.000 ΑΠΕΡΓΩΝ ΤΩΝ ΑΠΕΡΓΙΩΝ ΤΗΣ 12ης ΔΕΚΕΜΒΡΗ 2007 ΚΑΙ 13ης ΦΛΕΒΑΡΗ 2008

"ο Λενινισμός είναι γνήσια απελευθέρωση από τις φορμαλιστικές προκαταλήψεις ,από τον ηθικολόγο δογματισμό, απ’ όλες τις μορφές διανοητικού συντηρητισμού που προσπαθεί να δέσει την θέληση για δράση"

( Λ. ΤΡΟΤΣΚΙ : «Νέα πορεία»- «ΑΛΛΑΓΗ»- 1980 –σελ: 58)


Την χρονιά που μας πέρασε κλείσαμε 90 χρόνια από το γεγονός που σημάδεψε την ιστορία του 20ου αιώνα. Από το γεγονός της μεγάλης οκτωβριανής επανάστασης, της πρώτης επανάστασης που οι καταπιεσμένοι πήραν- έστω και για λίγο- την εξουσία από τα χέρια των καταπιεστών τους. Οικοδομώντας για 70 ολόκληρα χρόνια ένα υβριδικό μετακαπιταλιστικό καθεστώς/ κράτος που εμπεριείχε συγκρουσιακά και ανταγωνιστικά στοιχεία από τον καπιταλισμό αλλά και από τον σοσιαλισμό, ως ένα μη αναπτυγμένο κομμουνισμό.

Αυτό το υβριδικό μετακαπιταλιστικό καθεστώς/ κράτος έπαψε να υπάρχει 20 χρόνια πριν με την πλήρη επικράτηση των φιλοκαπιταλιστικών δυνάμεων απόρροια της απαξίωσης των οραμάτων της κομμουνιστικής επανάστασης/ ουτοπίας. Την απαξίωση βέβαια του κομμουνισμού ως μια κοσμική θρησκεία και κρατική ιδεολογία και ουδόλως ως η πραγματική κίνηση που αίρει την υπάρχουσα τάξη πραγμάτων. Ως την διαρκή τάση χειραφέτησης του ανθρώπου από τον κόσμο της αναγκαιότητας.

Η μορφή που κυριάρχησε πριν, κατά την διάρκεια της Οκτωβριανής επανάστασης και στα πρώτα χρόνια της σοβιετικής εξουσίας και έγινε ένας από τους «άγιους» της κομμουνιστικής θρησκείας και μυθολογίας είναι ο ΛΕΝΙΝ.

Ο ΛΕΝΙΝ κατέληξε ένας «άγιος» της κρατικής ιδεολογίας των εκμεταλλευτικών καθεστώτων του «υπαρκτού σοσιαλισμού» αφού πρώτα- σύμφωνα και με λόγια του ΣΛΑΒΟΪ ΖΙΖΕΚ- κατάφερε να αποσπάσει την θεωρία του Κ ΜΑΡΞ από το αφετηριακό πλαίσιο της και να την μεταφυτεύσει σε μια άλλη ιστορική στιγμή(www.enet.gr/online/online_text?dt=25/07/2004&c=110&id=583982...). Με τα λόγια του ίδιου του ΣΛΑΒΟΪ ΖΙΖΕΚ: « Ετσι, με τον ίδιο τρόπο με τον οποίο ο απόστολος Παύλος και ο Λακάν επανεγγράφουν την αρχική διδασκαλία σε ένα διαφορετικό πλαίσιο (ο απόστολος Παύλος επανερμηνεύει τη σταύρωση του Χριστού ως θρίαμβό του και ο Λακάν διαβάζει τον Φρόιντ μέσα από την οπτική γωνία του Σοσίρ), ο Λένιν μετατοπίζει βίαια τον Μαρξ, αποσπά τη θεωρία του από το αφετηριακό της πλαίσιο, τη μεταφυτεύει σε μιαν άλλη ιστορική στιγμή και έτσι την καθιστά ουσιαστικά οικουμενική»( www.enet.gr/online/online_text?dt=25/07/2004&c=110&id=583982...). Αυτό που κάνει τον ΛΕΝΙΝ πραγματικά σπουδαίο είναι η ασυμβίβαστη θέληση και εμμονή του να παρέμβει στην πραγματικότητα στην «κατεύθυνση … της υιοθέτησης της σαφούς ριζοσπαστικής θέσης με βάση την οποία είναι δυνατόν να παρεμβαίνουμε, έτσι ώστε η παρέμβασή μας να αλλάζει τις συντεταγμένες της κατάστασης»( www.enet.gr/online/online_text?dt=25/07/2004&c=110&id=583982...)

Ένας επαναστατικός πραγματισμός που είχε ως βάση την αντίληψη πως « καλό είναι ο,τι υπηρετεί το προλεταριάτο, κακό ό,τι το βλάπτει»( ΖΑΚ ΕΛΛΥΛ- Οι διάδοχοι του Μαρξ – «ΝΗΣΙΔΕΣ»- 2007 σ:72) που είχε ως αποτέλεσμα αυτό που έγραψε ο Γ. ΛΟΥΚΑΤΣ: «Το μεγάλο έργο που έφερε σε πέρας ο Ρώσικος μπολσεβικισμός ήταν ότι με αυτόν ξαναπήραν σάρκα και οστά η συνείδηση του προλεταριάτου και η ιστορική παγκόσμια αυτοσυνειδησία του για πρώτη φορά μετά την κομμούνα του Παρισίου.»( Γ.ΛΟΥΚΑΤΣ-«Τακτική και Ηθική» - «ΓΡΗΓΟΡΗΣ»- 1982 σ: 94).

Φυσικά από την άλλη είναι γνωστή και από πολλές πλευρές η κατηγορία ενάντια στον ΛΕΝΙΝ και τον Λενινισμό ως η καρδιά του Σταλινισμού. Η συγκεκριμένη θέση γενικά γνωστή: Απέναντι στην ελευθεριακή αντίληψη του ΜΑΡΞ για τον πολιτικό αυτοκαθορισμό και την αυτοκυβέρνηση των εργαζομένων παραγωγών ο ΛΕΝΙΝ αντιπαραθέτει τη συντηρητική γραφειοκρατική θεωρία του περί «Κόμματος πρωτοπορίας του προλεταριάτου» του κόμματος φορέα της επαναστατικής θεωρίας και οδηγού της πράξης για την κατάληψη εξουσίας από την πλευρά των μπολσεβίκων εξ ονόματι της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων.

Σύμφωνα με αυτή την τόσο διαδιδόμενη αντίληψη το ιεραρχικά δομημένο κόμμα νέου τύπου γίνεται σαφώς μια αποτελεσματική μηχανή αλλά και επικίνδυνη για τα συμφέροντα των παραγωγών -πολιτών από την στιγμή «που επικεφαλής του(κόμματος νέου τύπου) δεν είναι μια προσωπικότητα ισχυρή και έντιμη όπως ο ΛΕΝΙΝ, ικανή να αναγνωρίσει τα λάθη της , το κόμμα γίνεται εξουσιαστικό/ αυταρχικό…[Δίχως όμως να ταυτίζει το επαναστατικό μεγαλείο του ΛΕΝΙΝ με τους γλοιώδης γραφειοκράτες καθώς αναγνώριζαν την επαναστατική μεγαλοσύνη του τελευταίου γράφοντας:]….Στο τέλος της ζωής του(ο ΛΕΝΙΝ) έχοντας συνειδητοποιήσει αυτόν τον κίνδυνο, ο Λένιν επέστησε την προσοχή σε ορισμένες παρεγγλίσεις, κυρίως γραφειοκρατικές…»( ΖΑΚ ΕΛΛΥΛ- Οι διάδοχοι του Μαρξ - «ΝΗΣΙΔΕΣ» -2007 σ:75).

Ενώ και πάλι- σύμφωνα με τους επικριτές του- σε αντίθεση με την θέση του ΜΑΡΞ και ιδίως της ΡΟΖΑ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ για την αποδυνάμωση της κρατικής εξουσίας προς όφελος και για την άνοδο του συστήματος της άμεσης δημοκρατίας των παραγωγών πολιτών, ο ΛΕΝΙΝ προτείνει τον οργανωτικό- πολιτικό και οικονομικό συγκεντρωτισμό, αντίστοιχο της λογικής των μεγάλων τραστ. Οικοδομώντας ένα κρατικό καπιταλισμό, έχοντας ως πρότυπο του την βιομηχανική Γερμανία. Όπως γράφει και ο ίδιος: «Μόνο η ανάπτυξη του κρατικού καπιταλισμού, μόνο η προσεκτική οργάνωση του έργου της καταγραφής και του ελέγχου, μόνο η αυστηρότατη οργάνωση και πειθαρχία στη δουλειά θα μας οδηγήσουν στο σοσιαλισμό. Και χωρίς αυτό δεν υπάρχει σοσιαλισμός»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Τα άμεσα καθήκοντα της σοβιετικής εξουσίας» - «ΕΙΡΗΝΗ»- 1975 σ: 82 ).

Ένα γεγονός που καθόρισε την επικράτηση των αντεπαναστατικών τάσεων ήδη από την δεκαετία του 20 πάνω στις επαναστατικές τάσεις, μεταλλάσσοντας την σοβιετική εξουσία σε μια ταξική/εκμεταλλευτική κοινωνία με ιδιόρρυθμες καπιταλιστικές σχέσεις που για δεκαετίες ολόκληρες «χρειαζόταν» την μαρξιστικο-λενινιστική ιδεολογία για να αναπαράγεται. Μια εκμεταλλευτική /ταξική κοινωνία που πέρα από την αντίθεση κρατικού κεφαλαίου-εργασίας είχαμε την σύγκρουση κρατικής γραφειοκρατίας και νέων αστικών τεχνοκρατικών στρωμάτων που όλο και πιο καθοριστικά επιδίωκαν την μετάβαση της ΕΣΣΔ στο κλασικό καπιταλισμό. Μια μάχη που έληξε με τον τρόπο που όλοι γνωρίζουμε στις αρχές του 1990.

Σε κάθε όμως περίπτωση ο ΛΕΝΙΝ είναι μια τεράστιων διαστάσεων προσωπικότητα που σημάδεψε ανεξίτηλα την επαναστατική ιστορία του 20ου αιώνα μια προσωπικότητα που έπαιξε καθοριστικό ρόλο πριν και κατά την διάρκεια της Οκτωβριανής Επανάστασης και ήταν βέβαιο πως έπαιζε καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της ΕΣΣΔ και του παγκόσμιου κομμουνιστικού κινήματος εάν δεν πέθανε το 1924. Εξάλλου συνήθως οι επικριτές του άθελα[;;] τους ξεχνούν ότι ο ΛΕΝΙΝ αναφερόμενος στην Επανάσταση του 1905 έγραψε πως: « Το πρώτο και βασικό δίδαγμα είναι ότι μόνο η επαναστατική πάλη των μαζών είναι ικανή να πετύχει κάποια σοβαρή βελτίωση στην ζωή των εργατών και στην διακυβέρνηση του κράτους…Μόνο η πάλη των ίδιων εργατών μόνο η κοινή πάλη των εκατομμυρίων μπόρεσε να το πετύχει αυτό, και, όταν, άρχισε να εξασθενίζει αυτή η πάλη , ευθύς αμέσως άρχιζαν ν’ αφαιρούνται αυτά που οι εργάτες είχαν κατακτήσει»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 19 «Τα διδάγματα της επανάστασης» σ: 427)

Ξεχνούν πως : « με μόνο την πρωτοπορία δεν μπορούμε να νικήσουμε. Θα ήταν όχι απλώς ανοησία, αλλά και έγκλημα να ρίξουμε μόνη την πρωτοπορία στην αποφασιστική μάχη , προτού όλη η τάξη, προτού οι πλατιές μάζες να έχουν πάρει θέση ή ανοικτής υπεράσπισης της πρωτοπορίας ή τουλάχιστον ευμενούς ουδετερότητας…Και για να φτάσει πραγματικά όλη τάξη , για να φτάσουν πραγματικά οι πλατιές μάζες των εργαζόμενων και των καταπιεσμένων ..να πάρουν μια τέτοια θέση …χρειάζεται η πολιτική πείρα των ίδιων των μαζών»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 41 « Ο Αριστερισμός παιδική ασθένεια του κομουνισμού» σ: 77-78).

Για αυτό το λόγο θεωρούσε πως η επανάσταση δεν μπορούσε να ολοκληρωθεί μόνο με την προσπάθεια των επαναστατών(Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 45 « Για την σημασία του μαχόμενου υλισμού» σ: 23) και με μέσα από αυτή την λογική είχε την άποψη πως «η διέξοδος από τον κοινοβουλευτισμό δεν βρίσκεται φυσικά στην κατάργηση των αντιπροσωπευτικών θεσμών και της αιρετότητας αλλά στην μετατροπή των αντιπροσωπευτικών θεσμών από λογοκοπία σε ‘’εργαζόμενα στρώματα’’ ..»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 33 «Κράτος και Επανάστάση» σ: 46) θεωρώντας πως το μοντέλο της «κομμούνας» είναι«…ακριβώς μια από τις περιπτώσεις ‘’μετατροπής της ποσότητας σε ποιότητα’’: η δημοκρατία εφαρμοσμένη σε μέγιστη γενικά νοητή πληρότητα και συνέπεια , μετατρέπεται από αστική δημοκρατία σε προλεταριακή, από κράτος…σε κάτι που δεν είναι καθαυτό κράτος.»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 33 «Κράτος και Επανάστάση» σ:42).

Φυσικά η ιστορική εξέλιξη των πραγμάτων- όπως είναι ήδη γνωστό - διαφορετική πορεία ανάδειξε μακριά από τα προτάγματα του ΜΑΡΞ, της ΡΟΖΑΣ ΛΟΥΞΕΜΠΟΥΡΓΚ, του Λ. ΤΡΟΤΣΚΙ , ΤΟΥ Β. Ι. ΛΕΝΙΝ και σαφώς στα ερμηνευτικά πλαίσια ανάλυσης δεν χωράνε θέσφατα και στεγανά. Η κάθε θεωρητική οπτική και προσωπική πορεία πρέπει και μπαίνει στο στόχο μιας ριζικής κριτικής με στόχο να ενισχύσει την προοπτική της καθολικής χειραφέτησης.

Σε αυτή την μικρή μας εργασία θα αποπειραθούμε α)μια όσο γίνεται πιο αντικειμενική εκτίμηση της συνεισφοράς του ΛΕΝΙΝ και του Λενινισμού και β) μια απάντηση στην ερώτηση εάν ο Λενινισμός ή μια πιο κριτική του προσέγγιση θα βρίσκεται στην φαρέτρα του επαναστατικού εγχειρήματος του 21ου αιώνα.

Α)Ο «ΛΕΝΙΝ» του ΟΚΤΩΒΡΗ!

1) ο επαναστατικός πραγματισμός της « συγκεκριμένης ανάλυσης της συγκεκριμένης στιγμής»

Ο ΛΕΝΙΝ ήταν ένας επαναστάτης που δεν θυσίαζε τις στρατηγικές του στοχεύσεις εξ ονόματι ενός κοντόθωρου τακτικισμού. Πάντα σε στιγμές πολιτικών αδιέξοδων δεν προχώραγε σε τακτικιστικές για να ανακαλύψει εξόδους αλλά επέστρεφε στις φιλοσοφικές απαρχές των πολιτικών του αντιλήψεων. Την εποχή της μεγάλης προδοσίας της σοσιαλδημοκρατίας ο ΛΕΝΙΝ επέστρεψε στην μελέτη του ΧΕΓΚΕΛ και του ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗ να για να επαναστοχαστεί διαλεκτικά την νεα επαναστατική στρατηγική, μια επαναστατική στρατηγική που «γέννησε» την θεωρια του Ιμπεριαλισμού και το ολοκληρωτικά ελευθεριακό «Κράτος και Επανάσταση», ερχόμενος σε ρήξη με τον γραμμικό μαρξισμό του Μπουχάριν και της Β΄Διεθνους, όπως γράφει και ο ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ στο κειμενο του « Ο ΛΕΝΙΝ και η άτροπος της διαλεκτικής»(ΟΥΤΟΠΙΑ τ2-1992/ ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ –«Μορφές της Περιπλάνησης»- ΑΓΡΑ- σ: 215).

Αυτή ήταν και η βάση του επαναστατικού ρεαλισμού του ΛΕΝΙΝ που«απορρέει απευθείας και λογικά από την επικαιρότητα της επανάστασης».( Γ.ΛΟΥΚΑΤΣ: «Η σκέψη του Λένιν»- «ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ»- 1990 σ: 97 ). Ο επαναστατικός ρεαλισμός του ΛΕΝΙΝ είχε ως βάση την συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης στιγμής με την βοήθεια μιας βαθιάς και ανοικτής διαλεκτικής θεώρησης των πραγμάτων. Γράφει χαρακτηριστικά για το ζήτημα πότε θα πρέπει να αποφεύγουμε μια μάχη « Να δεχόμαστε τη μάχη όταν αυτό συμφέρει ολοφάνερα στον αντίπαλο και όχι σε μας , είναι έγκλημα, και δεν αξίζουν πεντάρα οι πολιτικοί ηγέτες της επαναστατικής τάξης που δεν ξέρουν να κάνουν ‘’ελιγμούς, συμφωνίες, συμβιβασμούς’’ για να αποφύγουν μια μάχη κατάφωρα ασύμφορη»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 41 « Ο Αριστερισμός παιδική ασθένεια του κομουνισμού» σ:62) .

Αλλα το κύριο χαρακτηριστικό του ήταν μια αντιφορμαλιστική και αντικομφορμιστική διαλεκτική πολιτική λογική, γράφει χαρακτηριστικά: « Η προσπάθεια να χαραχτούν απολύτως αυστηρά όρια ανάμεσα στο πρόγραμμα και την τακτική οδηγεί μονάχα στον σχολαστικισμό και την μικρολογία..».( Β .Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ12 σ: 250) και «Η τακτική να διατηρούμε(σε κονσέρβες) τις επαναστατικές φράσεις του 1905-1906 , αντί της εφαρμογής της επαναστατικής μεθόδου σε μια καινούργια, διαφορετική κατάσταση, σε μια αλλαγμένη εποχή που απαιτεί άλλες μεθόδους και άλλες μορφές οργάνωσης, η τακτική αυτή είναι νεκρή»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 47 «προς τον Α.Μ. ΓΚΟΡΓΚΙ», σ: 222).

Ενδεικτικά στοιχεία μιας πολιτικής και επαναστατικής λογικής που ακόμη και σήμερα δεν έχουν χάσει την χρησιμότητα τους. καθώς σε κάθε περίπτωση η Λενινιστική λογική συνδύαζε «την πίστη στις αρχές του Μαρξισμού με σωστό υπολογισμό των πρωτοποριακών καθηκόντων της επαναστατικής πάλης.. [καθώς ] Το κόμμα του προλεταριάτου, αν θέλει να αγωνίζεται με συνέπεια και σταθερότητα, δεν μπορεί να καθορίζει την τακτική του ευκαιριακά…»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τα 11 «Η επανάσταση διδάσκει» σ: 142)

2)Το κόμμα νέου τύπου ενότητα στρατηγικής- τακτικής

Για το ζήτημα της οργάνωσης της εργατικής τάξης και της επαναστατικής πρωτοπορίας από πολύ νωρίς είχε υποστηρίξει πως «στην πάλη του για την εξουσία το προλεταριάτο δεν έχει άλλο όπλο, εκτός από την οργάνωση». (Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Ένα βήμα μπρος , δύο βήματα πίσω», «ΘΕΜΕΛΙΟ» -1978 σ: 238). Και όταν εννοούσε οργάνωση δεν εννοούσε την οποιαδήποτε οργάνωση αλλά την αυστηρή και πειθαρχημένη οργάνωση των επαγγελματιών επαναστατών , το «κόμμα νέου τύπου».

Το επαναστατικό κόμμα που όπως ο ίδιος έλεγε στο κλασικό βιβλίο του «Τι να κάνουμε» θα εισάγει την επαναστατική συνείδηση «από τα έξω» και όταν έλεγε- από τα έξω- εννοούσε έξω από την οικονομική πάλη «Η απόδοση της ταξικής συνείδησης στο εργάτη από τα έξω , δηλαδή έξω από την οικονομική πάλη»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Τι να κάνουμε;» - «ΘΕΜΕΛΙΟ» Αθήνα 1980 σ: 99).

Δηλαδή έξω από τον «αυθόρμητο» αγώνα για μεροκάματα, έξω από τις αλλοτριωμένες και εξουσιαστικές σχέσεις εργατών- εργοδοτών. Εκεί που μπορεί να αποκτηθεί η ταξική συνείδηση είναι στο συνολικό πλέγμα των κοινωνικών σχέσεων ανάμεσα στις τάξεις, στις δομές, την κυβέρνηση και το κράτος.

Το επαναστατικό κόμμα της προλεταριακής πρωτοπορίας είναι αυτός ο πολιτικός οργανισμός που με τρόπο συνειδητό και όχι αυθόρμητο σφυρηλατεί και εκφράζει την ταξική ανεξαρτησία του προλεταριάτου συνολικοποιώντας την ανταγωνιστική αντίθεση του προλεταριάτου με το κεφάλαιο.

Σύμφωνα με την Λενινιστική θεωρία η εργατική τάξη- ως «τάξη καθ’ εαυτή» - αποκτάει κάποια στοιχεία ταξικής συνείδησης από την θέση του στην παραγωγική διαδικασία, μια «αυθόρμητη» συνείδηση που τα όρια της είναι η συλλογική διεκδίκηση της άξιας της «εργατικής δύναμης». Στόχος του κόμματος της επαναστατικής πρωτοπορίας είναι η ολοκλήρωση της ταξικής συνειδητοποίησης του προλεταριάτου στην κατεύθυνση της διαλεκτικής μετατροπής της εργατικής τάξης –ως «τάξης καθ΄ εαυτής» σε «τάξη για τον εαυτό της» .

Μία θέση που έχει ως βάση την φιλοσοφική και πολιτική αντίληψη της μη- ταύτισης «είναι» και «συνείδησης», δηλαδή της αδυναμίας του προλεταριάτου να αποκτήσει ολοκληρωμένη ταξική συνείδηση από την θέση του στην παραγωγή. Την αδυναμίας της αδιαμεσολάβητης ενότητας «υποκειμένου-αντικειμένου»- δηλαδή την άμεση επαναστατική ενότητα της εργατικής τάξης ως «τάξη καθ’αυτή» και «τάξη για τον εαυτό της». Αδυναμίες που πολιτικά απαντιούνται με την συνειδητή επαναστατική δράση του «κόμματος νεου τύπου» που θα σπάσει την πολύμορφη αποξένωση του προλεταριάτου , εκκινώντας από το αυθόρμητο θα οικοδομήσει την επαναστατική ολότητα του προλεταριάτου.

Στην επαναστατική λογική του ΛΕΝΙΝ« τακτική και οργάνωση δεν αποτελούν παρά τις δύο όψεις ενός αδιαίρετου συνόλου»( Γ.ΛΟΥΚΑΤΣ: «Η σκέψη του Λένιν»- «ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ»- 1990 σ: 43-44), μιας επαναστατικής ολότητας που θα ενοποιεί την επαναστατική πρωτοπορία με τις μάζες και έτσι μόνο η «κύρια λειτουργία του κόμματος …είναι κινητήρια δύναμης μιας διαρκούς επαναστατικοποίησης.»( Ρ. ΡΟΣΑΝΤΑ- Σ. ΜΠΕΤΤΕΛΕΜ: Ο Μαρξισμός του Μάο Τσε Τουνγκ και η Διαλεκτική – «ΣΤΟΧΑΣΤΗΣ» –σ: 77).

Όπως γράφει και ο Σάββας Μιχαήλ :« Το κόμμα και η τάξη είναι δυναμική αναπτυσσόμενη ενότητα αντιθέτων…Αυτή η αντιφατική υλική ενότητα κόμματος και τάξης γίνεται ο περιβόητος [υποκειμενικός παράγοντας]»( ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ: «Ο Τρότσκυ ως φιλόσοφος» «ΛΕΩΝ» 2001 σ: 119-120).

Η σχέση επαναστατικού κόμματος και πρωτοπορίας με την εργατική τάξη είναι σχέση διαλεκτική. Όσο πιο πολιτικά καθυστερημένη είναι η εργατική τάξη τόσο πιο σημαντικός ο ρόλος της επαναστατικής πρωτοπορίας αλλά και από την άλλη μια πολιτικά καθυστερημένη εργατική τάξη θα επηρεάσει καθοριστικά και το επίπεδο της επαναστατικής πρωτοπορίας.

Για αυτό το λόγο άλλωστε μια πολιτικά και αγωνιστικά συγκροτημένη εργατική τάξη ενισχύει καθοριστικά το ρόλο της επαναστατικής πρωτοπορίας να ολοκληρώσει το ιστορικό προτσές της. Το «απ’ έξω» -σύμφωνα με τον ΛΕΝΙΝ - παίζει το καθοριστικό ρόλο σε συνθήκες επαναστατικής κρίσης και «διακλάδωσης», αλλά και στα πλαίσια των μεταεπαναστατικών κοινωνιών.

Το κόμμα της επαναστατικής πρωτοπορίας , «το κόμμα νεου τύπου» δεν έχει καμιά σχέση με την παρτεναλιστική στάση των γραφειοκρατών, και των ελίτ του κόμματος που με «σοφία» μεταβιβάζουν την αλήθεια στο λαό και στους εργαζόμενους. Μια πολιτική αντίληψη που εκφράζεται καλύτερα με τα λόγια του Κάουτσκι όταν έλεγε : «ο σοσιαλισμός αναπτύσσεται από την αστική διανόηση που έρχεται σε ρήξη με την τάξη της και μπαίνει από τα έξω στο εργατικό κίνημα»( ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ: «Ο Τρότσκυ ως φιλόσοφος» «ΛΕΩΝ» 2001 σ: 115). Μια πολιτική αντίληψη που σε τελευταία ανάλυση φοβάται τον λαό και την εργατική τάξη- δημιουργώντας λογικές «υποκαταστισμού» των αγώνων της εργατικής τάξης με την πολιτική του κόμματος ή των «επαγγελματιών» επαναστατών. Όπως ήταν τα κόμματα της σοσιαλδημοκρατίας και «κατάντησαν» τα κομμουνιστικά κόμματα ύστερα από τον ΛΕΝΙΝ.

Στην λογική του ΛΕΝΙΝ το επαναστατικό κόμμα είναι μια διαλεκτική μηχανή ταξικού πολέμου , μια αντικομφορμιστική ενότητα των συμφερόντων της εργατικής τάξης και της πρωτοπορίας στην κατεύθυνση της διαρκούς και αδιάκοπης επανάστασης. Για αυτό το λόγο ο ρόλος του κομμάτων και των επαναστατών δεν έπρεπε να είναι ξεχωριστός από την τάξη που εκπροσωπούνε.

Απεναντίας το «κόμμα νεου τύπου» είναι το κόμμα των συνειδητοποιημένων εργατών και των ταξικών προδοτών της αστικής τάξης και όχι απλώς των τελευταίων που καθοδηγούνε μια άβουλη μάζα εξεγερμένων.

Στις μέρες μας που όλο και πολύ έντονα και καθοριστικά οι εργάτες μετατρέπονται σε διανοούμενους εξαιτίας της παραγωγικής διαδικασίας που ενοποιεί και υπερβαίνει την αντίθεση χειρονακτικής και πνευματικής εργασίας ένα κόμμα επαναστατικό εργατικό κόμμα δύναται να μετατραπεί στο επαναστατικό συλλογικό υποκείμενο, σε αντίθεση με την εποχή του ΛΕΝΙΝ που η σχέση μεταξύ της επαναστατικής ιντελικέντσιας και ύστερα της κομματικής γραφειοκρατίας και της εργατικής βάσης υπήρξε καθοριστική για τον εκφυλισμό του μπολσεβίκικου κόμματος.

Για αυτό με πολλά επιχειρήματα μπορούμε να υποστηρίξουμε πως μέσα από αυτές τις ίδιες οι δομές του αυστηρού κόμματος νέου τύπου αναδείχτηκε ο σταλινικός εκφυλισμός του, και πως μπορούμε να υποστηρίξουμε ότι η Λενινιστική λογική έχει σαφή «δάνεια» από τον Κάουτσκι.

Ενώ η πραγματικότητα έδειξε πως η μηχανή πόλεμου γλήγορα μετατράπηκε μεταεπαναστατικά σε εξουσιαστικό μηχανισμό, από την στιγμή μάλιστα που τα συμφέροντα του ταυτίστηκαν με αυτά του πρώτου κράτους των εργατών.

Σημαντικό ρόλο στην αντίληψη του Λενινιστικού κόμματος νέου τύπου παίζει ο επονομαζόμενος «δημοκρατικός συγκεντρωτισμός» που εξασφαλίζει το επαναστατικό κόμμα να είναι μια πειθαρχημένη μηχανή ταξικού πολέμου.

Σε γενικές γραμμές η θεωρία του δημοκρατικού συγκεντρωτισμού έχει δύο σκέλη: το δημοκρατικό αφορά το δικαίωμα του κάθε μέλους να συζητά, να συναποφασίζει, να αμφισβητεί και να κριτικάρει την πολιτική γραμμή του κόμματος και, το συγκεντρωτικό στην υποχρέωση της μειοψηφίας να πειθαρχεί στις αποφάσεις της πλειοψηφίας, εφόσον αυτές έχουν ληφθεί κατόπιν δημοκρατικής συζήτησης, ώστε να επιτευχθεί η μέγιστη συγκέντρωση δυνάμεων στη δράση.

Η ιστορική πραγματικότητα έδειξε πως αυτή η διαλεκτική σχέση ανάμεσα στο δημοκρατικό και το συγκεντρωτικό ελάχιστα λειτούργησε, ενώ πρέπει να πάρουμε σοβαρά υπόψη μας την ιστορική συγκυρία της δημιουργίας του μπολσεβίκικου κόμματος νέου τύπου. Σε συνθήκες αυστηρής παρανομίας του τσαρικού καθεστώτος είναι δικαιολογημένο να υπερτιμηθεί ρόλος του κόμματος και των μηχανισμών που οσο και εάν κινούνται από μια επαναστατική ανιδιοτέλεια διαμορφώνουν συγκεκριμένες αντιλήψεις.

Αντίστοιχα πρέπει να προσέξουμε πως η ταύτιση και η ουσιαστική ενοποίηση δυο ανόμοιων ποιοτικά και πολιτικά πραγμάτων – όπως είναι το κόμμα και το κράτος – οδηγεί στην κρατικοποίηση του κόμματος και την κομματικοποίηση του κράτους. Διότι από την μία έχουμε με μια μηχανή ταξικού πόλεμου που χάνει την επαναστατική του ορμή όταν μετατρέπεται σε μηχανή υπεράσπισης και υπηρεσίας ενός εξουσιαστικού/ καταπιεστικού μηχανισμού. Και ένα κρατικό μηχανισμό που έχει ως στόχο την υπεράσπιση των συμφερόντων των κομματικών γραφειοκρατών. Έστω και εάν αυτός ο μηχανισμός της αντιφατικής ενότητας κράτους και κόμματος «μιλάει» και λειτουργεί στο όνομα των καταπιεσμένων και ιδιαίτερα στο όνομα της εργατικής τάξης- της μόνης κοινωνικής τάξης -σύμφωνα με την μαρξιστική θεωρία που μπορεί να αυτοκαταργηθεί οδηγώντας την ανθρωπότητα στο «βασίλειο της ελευθερίας», οδηγώντας την ανθρωπότητα στην αταξική κοινωνία.

Σε πιο ιδεατές συνθήκες οι δομές του κράτους πρέπει να τείνουν να απονεκρωθούν, προς όφελος της άμεσης και σχετικά διαμεσολαβητής εξουσίας των εργατικών συμβουλίων σε μια αποκεντρωμένη μορφή αμεσοδημοκρατική μορφή . Ενώ το κόμμα ή τα κόμματα θα συνεχίζουν να λειτουργούν- στο βαθμό που θα υπάρχει η αναγκαιότητα ως οργανισμοί παραγωγής πολιτικής γραμμής και επαναστατικής εγρήγορσης των πρωτοπορών δυνάμεων.

Η μηχανιστική και βουλησιαρχική κατάργηση των πολιτικών επιπέδων και των απόψεων το μόνο που καταφέρνει είναι να συσκοτίσει τα γεγονότα και να οδηγήσει στην επικράτηση συντηρητικών κομφορμιστικών εξουσιαστικών αναγνώσεων της πολύμορφης πραγματικότητας «πνίγοντας» κάθε ζωντανό ανατρεπτικό κοινωνικό ιστό.

3)ο ΛΕΝΙΝ οπαδός της θεωρίας της

οικοδόμησης« του σοσιαλισμού σε μόνο μια χώρα»;;

Κατά μία αρκετά διαδεδομένη άποψη ο ΛΕΝΙΝ θεωρούσε πως εξαιτίας της ανισόμετρης οικονομικής πολιτικής- που είναι ο απόλυτος καπιταλιστικός νόμος- είναι δυνατή η νίκη του σοσιαλισμού «στην αρχή σε λίγες ή ακόμα και σε μια μονάχα , χωριστά παρμένη καπιταλιστική χώρα. Το νικηφόρο προλεταριάτο αυτής της χώρας απαλλοτριώνοντας τους καπιταλίστες και οργανώνοντας στην χώρα του την σοσιαλιστική παραγωγή…»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 26 -«Για το σύνθημα των Ενωμένων πολιτειών της Ευρώπης» σ: 359-363 -«ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ» - http://www.marxists.org/ellinika/archive/lenin/works/1915/08/23/use.htm)

Μια αντίληψη που για πολλούς μελετητές αλλά και την πολιτική λογική των σταλινικών μαρξιστικο-λενινιστικών κομμάτων και οργανώσεων ήταν η βάση της σταλινικής οικοδόμησης του «σοσιαλισμού σε μόνο μια χώρα». Της κυρίαρχης κρατικής ιδεολογίας στις χώρες του «υπαρκτού σοσιαλισμού».

Από την δική του πλευρά ο ΤΡΟΤΣΚΙ γράφει πως : «Αν η νικηφόρα επανάσταση μπορούσε πραγματικά να κυοφορηθεί μέσα στα πλαίσια ενός έθνους καλύτερα προετοιμασμένου, ο μεσσιανισμός αυτός, δεμένος με το πρόγραμμα της εθνικής άμυνας, θα είχε προς όφελός του μια σχετική ιστορική δικαιολόγηση. Στην πραγματικότητα όμως δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. Το να παλεύεις για τη διατήρηση της εθνικής βάσης της επανάστασης, με μέθοδες που υποσκάπτουν τους διεθνιστικούς δεσμούς του προλεταριάτου, είναι στην πραγματικότητα σαν να υποσκάπτεις την ίδια την επανάσταση. Η επανάσταση δεν μπορεί να αρχίσει παρά μόνο σε εθνική βάση, μα αν λάβουμε υπόψη μας την οικονομική, πολιτική και στρατιωτική αλληλεξάρτηση των ευρωπαϊκών κρατών, που ποτέ άλλοτε δεν εκδηλώθηκε με τόση δύναμη απ’ όση στη διάρκεια του τωρινού πολέμου, δεν μπορεί να ολοκληρωθεί πάνω σ’ αυτά τα θεμέλια. Αυτήν ακριβώς την αλληλεξάρτηση, που θα καθορίσει απευθείας και άμεσα το συντονισμό των ενεργειών του ευρωπαϊκού προλεταριάτου στη διάρκεια της επανάστασης, εκφράζει το σύνθημα των Ενωμένων Πολιτειών της Ευρώπης», (Λ.Τρότσκι: «Πρόγραμμα Ειρήνης», τόμ. 3ος, μέρ. Ι, σελ. 90-91)»( http://politikokafeneio.com/neo/modules.php?name=News&file=article&sid=2991).

Το ζητούμενο σε κάθε περίπτωση είναι βέβαια τι εννοούμε με τη έννοια «νίκη του σοσιαλισμού» και τι με την έννοια «οικοδόμηση του σοσιαλισμού σε μόνη μια χώρα». Είναι ταυτόσημες έννοιες; Μια νίκη του σοσιαλισμού, δηλαδή μια νίκη των δυνάμεων του σοσιαλισμού ταυτίζεται με την ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας; Ή μια πολιτική νίκη των δυνάμεων του σοσιαλισμού απλώς ανοίγει το δρόμο για την επαναστατική κατάληψη της εξουσίας από το προλεταριάτο και το κόμμα του – έστω και σε μια χώρα- το πρώτο αναγκαίο βήμα για την οικοδόμηση του παγκοσμίου σοσιαλισμού; Πόσο μάλλον όταν η επανάσταση πραγματοποιείται σε μια καθυστερημένη οικονομικά χώρα όπως ήταν η τσαρική Ρωσία;

Η εμπειρία του 20ου αιώνα απέδειξε πως όντως είναι εύκολο να σπάσει ο αδύνατος κρίκος της ιμπεριαλιστικής αλυσίδας- και σε αυτό ο ΛΕΝΙΝ επαληθεύτηκε- αλλά είναι δύσκολο να οικοδομηθεί ένα μετακαπιταλιστικό σοσιαλιστικό κράτος εξαιτίας του χαμηλού επιπέδου των παραγωγικών δυνάμεων. Και αυτό δεν ήταν έξω από την λογική του ΛΕΝΙΝ και των μπολσεβίκων όταν έλεγαν πως εάν δεν νικήσει η επανάσταση στην Γερμανία είμαστε όλοι χαμένοι.

Γι αυτό το λόγο άλλωστε ύστερα από την ήττα της επανάστασης στην δύση- κύρια στην Γερμανία με τους Σπαρτακιστές- ο ΛΕΝΙΝ αναγκάστηκε να επαναδιαπραγματευτεί μια νέα εξελικτική και γραμμική αντίληψη του « αντικειμενικού» μαρξισμού με την οικοδόμηση της ΝΕΠ και του κρατικού καπιταλισμού- ως το αναγκαίο βήμα- για το πέρασμα στο σοσιαλισμό, πηγαίνοντας πίσω από τις «θέσεις του Απρίλη» και το ελευθεριακό «Κράτος και Επανάσταση» που μπορούσε να κυβερνήσει « η καθαρίστρια και η μαγείρισσα». ο Μάρτιο του 1923 στο κείμενο του: «κάλιο λιγότερα μα καλύτερα» ο ΛΕΝΙΝ διαπίστωνε ότι απουσίαζαν οι όροι για να περάσει η ΕΣΣΔ άμεσα στο Σοσιαλισμό.

Επιβεβαιώνοντας την ορθή επιστημονικά εκτίμηση του Κ. ΜΑΡΞ πως ύστερα από την επανάσταση και την κατάληψη της εξουσίας και μέχρι τον σοσιαλισμό, μεσολαβεί μια ολόκληρη «μεταβατική περίοδος» που συνυπάρχουν ανταγωνιστικά και με διαφορετική μορφή, οι σοσιαλιστικές-κομμουνιστικές τάσεις/σχέσεις με τις κλονισμένες αλλά όχι ακόμη ολοκληρωτικά ηττημένες καπιταλιστικές σχέσεις /τάσεις.

Και σε αυτό το επίπεδο τα πράγματα είναι διαλεκτικά και σαφέστατα μη-γραμμικά. Οι ηττημένες καπιταλιστικές σχέσεις/ τάσεις υποχωρούν και εξαφανίζονται στο βαθμό που η ίδια η εξουσία περνάει στους ίδιους τους παραγωγούς του κοινωνικού πλούτου. Παραγωγοί που έχουν να διαχειρισθούν και να μοιράσουν την σχετική πάντα αφθονία ενός κοινωνικού πλούτου και όχι την σπανιότητα του. Μιλάμε πάντα για ένα κοινωνικό πλούτο και όχι για τον πλούτο γενικά. Π.χ πόσο αλήθεια κοινωνικός πλούτος είναι η καταναλωτική αφθονία των ημερών μας; Αλήθεία πόσο κοινωνικός πλούτος για την ανθρωπότητα και τι είδος ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων θα είναι εάν 2,5 δισεκατομμύρια Κινέζοι προσεγγίσουν την καταναλωτική ευφορία της δύσης, αποκτώντας από ένα σύμβολο της ιδιωτικότητας , π.χ αυτοκίνητο;

Κατά συνέπεια η εξαφάνιση των καπιταλιστικών σχέσεων εντός ενός μεταβατικού μετακαπιταλιστικού συστήματος περνάει μέσα από μια ποιοτική και όχι απλώς εκτατική ανάπτυξη των παραγωγικών δυνάμεων σε παγκόσμια κλίμακα–μέσα από την αλλαγή του παγκόσμιου παραγωγικού και καταναλωτικού παραδείγματος- στην κατεύθυνση της υπέρβασης της εργασίας ως μια αναγκαστικής μονότονης και αδιάφορης δραστηριότητας και της ανάδειξης του ουσιαστικού ελεύθερου χρόνου ως βάση του κοινωνικού πλούτου.

Αυτό προϋποθέτει την παραγωγή ενός νέου απελευθερωτικού και επαναστατικού πολιτισμού κάτι που σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να περιμένει την κατάκτηση της εξουσίας από το προλεταριάτο σε μια ή σε μια σειρά από χώρες αλλά αρχίζει από την οικοδόμηση μιας επαναστατικής ηγεμονίας στα πλαίσια ακόμη του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Να ακόμη ένας άλλος τρόπος/ λόγος για την ύπαρξη και την δράση της οργανωμένης πάλης της επαναστατικής πρωτοπορίας.

Φυσικά αυτό δεν μπορούσε και δεν μπορεί να συμβεί να σε μια καθυστερημένη καπιταλιστική χώρα–όπως η τσαρική Ρωσία- που είχε να λύσει αστικοδημοκρατικά ζητήματα. Ζητήματα εκτατικής ανάπτυξης της οικονομικής βάσης και όχι ποιοτικής αναδιανομής. Για αυτό το λόγο ο ΛΕΝΙΝ εμμένει στην χρησιμοποίηση του ταιυλορισμού και θεωρούσε πως η «η ταξική αντιδραστικότητα του ταιυλορισμού μπορούσε να αναιρεθεί από την σοβιετική εξουσία και τη σοβιετική οργάνωση»( Β.Ι. ΛΕΝΙΝ: «Άπαντα» τ 27 σ: 242-243) .

Μόνο που και στο επίπεδο της πολιτικής αντιπροσώπευσης της εργατικής τάξης και των καταπιεσμένων τα πράγματα εκείνη την εποχή δεν ήταν καλύτερα. Τα γεγονότα και οι συσχετισμοί δυνάμεις σε μια τελευταία ανάλυση ήταν σχετικά ξεκάθαροι. Μια οικονομική ανάπτυξη μπορούσε να απαντηθεί μέσα από ένα ισχυρό κράτος, εξαιτίας της αδυναμίας των κοινωνικών τάξεων και ιδιαίτερα της εργατικής τάξης να την απαντήσουν.

Κάτι που και πραγματοποιήθηκε στο όνομα του σοσιαλισμού και ενάντια στις τάσεις της επαναστατικής χειραφέτησης. Το αντίθετο ίσως να μπορούσε(;;) να πραγματοποιηθεί μόνο σε μια παγκόσμια κλίμακα όπου ο ανισόμερος μη-ορθολογικός επαναστατικός μεσσιανισμός των ρώσικων μαζών θα αλληλεπιδρούσε με την συνδυασμένη ανάπτυξη της ορθολογικής εκτατικής βιομηχανικής ανάπτυξης της Δύσης.

Έχω την άποψη πως ο ΛΕΝΙΝ και οι Μπολσεβίκοι σε αντίθεση με τους μενσεβίκους δεν ήταν έξω από την πολιτική αντίληψη που πιο πάνω περιγράψαμε κατά συνέπεια είναι ιστορικά και πολιτικά άδικο να χρεώνουμε στον ΛΕΝΙΝ και τον Λενινισμό το σταλινικό ιδεολόγημα του «σοσιαλισμού σε μόνο μια χώρα».

Τα υβριδικά μοντέλα- όπως είναι οι μεταβατικές κοινωνίες και οι δυαδικές εξουσίες- για πολύ λίγο διάστημα λειτουργούν σε κατάσταση ισορροπία- αυτό που συνήθως συμβαίνει είναι σε σύντομο διάστημα να επανέρχεται η παγίωση της κάθε φορά κυρίαρχης τάσης που όμως αδυνατεί να αποβάλει σε σύντομο διάστημα τον υβριδικό του μανδύα. Και αυτό έχει ως συνέπεια την γέννηση ιστορικών «τεράτων» και το μπλοκάρισμα των άλυτων αντιφάσεων μέχρι την στιγμή που η κάθε φορά ιστορικά αναγκαία τάση ολοκληρώσει το προτσές της και επικρατήσει.

Ιστορικά «τέρατα» όπως π.χ είναι η ανορθολογική βαρβαρότητα του σταλινισμού που είναι μια διαστροφή μιας αυθεντικής επανάστασης σε αντίθεση με τον Ναζισμό. Όπως χαρακτηριστικά γράφει και ο ΖΊΖΕΚ: «οι εκκαθαρίσεις κατά τη διάρκεια του σταλινισμού ήταν κατά έναν τρόπο πιο «ανορθόλογες» από ό,τι η ναζιστική βία: παραδόξως αυτή η υπερβολή ήταν μια αδιάσειστη ένδειξη ότι στην περίπτωση του σταλινισμού και σε αντίθεση με τον φασισμό είχαμε μια διεστραμμένη αυθεντική επανάσταση»( Σ.ΖΙΖΕΚ: « Μίλησε κανείς για ολοκληρωτισμό; Πέντε παρεμβάσεις σχετικά με την (κατά)χρηση μιας ιδέας» -«scripta»- 2002 σ:182 ).

Ένα γεγονός που μας υποχρεώνει να μην κρατάμε μια ουδέτερη στάση ανάμεσα στο υβριδικό καθεστώς της ΕΣΣΔ και τον καπιταλισμό. Ανάμεσα στον Σταλινισμό- ως μια διεστραμμένη αυθεντική επανάσταση- και τον Ναζισμό, ως μια διεστραμμένη αντεπαναστατική λαίλαπα, όπως έδειξε και ο β’ Παγκόσμιος Πόλεμος.

Δικαιώνοντας εκ νέου την τελευταία μεγάλη μάχη του Λ. Τρότσκι για το ζήτημα της υπεράσπισης της Σοβιετικής Ένωσης στον πόλεμο που ερχόταν. Εξάλλου «Το ίδιο το πέρασμα από τον καπιταλισμό στον σοσιαλισμό μπορεί να παράγει διάφορες μορφές προλεταριακού κράτους αλλά η ουσία τους θα είναι αναγκαστικά μία: η διδακτορία του προλεταριάτου»( MARTA HARNECKER: «βασικές έννοιες του ιστορικού υλισμού»- ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ σ: 130).

Αυτό συνέβη με τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, αυτό θα συμβεί και με αυτό τον τρόπο παραγωγής που θα τον αντικαταστήσει. Η Οκτωβριανή επανάσταση άνοιξε αυτή την μακρά ιστορική περίοδο της ανθρωπότητας και αυτό δεν έχει αντίστροφη παρά μόνο μια αταξινόμευτη, υβριδική, απροσδιόριστη, μη-γραμμική διαδικασία/ πορεία. Και στην αρχή αυτής της διαδικασίας σημαντικότερη ήταν η συνεισφορά του μεγάλου επαναστάτη ΛΕΝΙΝ, κατά μια έννοια και εάν δεν υπήρχε ο ΛΕΝΙΝ θα έπρεπε οι μπολσεβίκοι να εφεύρουν τον Λενινισμό.

Νομίζω πως έφτασε η ώρα να προσεγγίσουμε μια απάντηση στο δεύτερο ερώτημα. Δηλαδή στο ερώτημα εάν έχει ο Λενινισμός θέση στην επαναστατική θεωρία του 21ου αιώνα. Και σε αυτό το σημείο αρχίζουν τα δυσκολότερα. Καθώς παράλληλα με την θέση του Λενινισμού στο επαναστατικό γίγνεσθαι είναι αναγκαίο να προσεγγιστεί μια απάντηση στο τι σημαίνει επαναστατική θεωρία στον 21ο αιώνα. Και για να πάμε πιο πίσω ποίες είναι δομικές αλλαγές στο παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα στην μετάβαση του στον 21ο αιώνα και ποιες αλλαγές αναμένονται στα επόμενα χρόνια. Μια δύσκολη και πολυεπίπεδη απάντηση που θεωρώ πως απέχουμε πολύ από το να έχουμε ολοκληρωμένα ερμηνευτικά εργαλεία για να απαντήσουμε ολοκληρωμένα.

Αυτό δεν μας εμποδίζει να ερευνήσουμε απαντήσεις στα πλαίσια του Μαρξισμού ως μια επαναστατική ενότητα θεωρίας και πράξης που στόχο δεν έχει να ερμηνεύσει τα γεγονότα και τα πράγματα αλλά να τα αλλάξει άρδην. Και στα πλαίσια ενός Λενινισμού, ως μιας μάχιμης θεωρίας πολιτικού μετασχηματισμού της πραγματικότητας, ενός μάχιμου κριτηρίου που δεν περιμένει την αναγκαία ωρίμανση των αντικειμενικών συνθηκών αλλά ερευνά την ανάδυση του ριζικά καινούργιου, την ανάδυση του ριζικά καινοφανούς έξω και πέρα από τις οποιοδήποτε δομικές αναγκαιότητες που ερευνά την συγκεκριμένη ανάλυση της συγκεκριμένης στιγμής με στόχο να «είσαι πάντα σε ετοιμότητα[όπως γράφει ο Γ. ΛΟΥΚΑΤΣ ο ΛΕΝΙΝ ]…δεν έπαψε ποτέ να διδάσκεται θεωρητικά από την πραγματικότητα και ότι ταυτόχρονα ήταν πάντοτε ήταν έτοιμος να δράσει..»( Γ.ΛΟΥΚΑΤΣ: «Η σκέψη του Λένιν»- «ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΠΟΧΗ»- 1990 σ: 121). Δηλαδή στόχος είναι η υλική και συλλογική ενόραση μιας νέας θεωρίας ριζικού πολιτικού και κοινωνικού μετασχηματισμού. Εν ολίγοις και εάν δεν υπάρξει ένας ΛΕΝΙΝ στο 21ο αιώνα θα πρέπει να εφεύρουμε έναν νέο Λενινισμό.

Β) «τι να κάνουμε» στον 21ου αιώνα;;;

1)νέο στάδιο ανάπτυξης και κρίσης του καπιταλισμού

Εν αρχή θα υποστηρίξω πως τις τελευταίες δυο τουλάχιστον δεκαετίες, με τον ένα ή τον άλλο ρυθμό και τρόπο, έχουμε περάσει σε ένα νέο στάδιο ανάπτυξης και κρίσης του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος. Ένα νέο στάδιο που τα βασικά του στοιχεία είναι: α) οι ποιοτικές αλλαγές στην βασική σχέση εκμετάλλευσης και στην παραγωγική διαδικασία που συνιστάνε μια νέα αλληλοδιαπλοκή των μηχανισμών απόσπασης σχετικής και απόλυτης υπεράξιας β) τις ποιοτικές ανακατατάξεις στο παγκόσμιο πλέγμα του κεφαλαίου και την αλλαγή στην μορφή και τον τρόπο συγκέντρωσης και συγκεντροποίησης του κεφαλαίου. γ) την αλληλοδιαπλοκή του επιπέδου της οικονομικής βάσης και του εποικοδομήματος, την ποιοτική μετάλλαξη και αλληλοδιαπλοκή των σχέσεων κοινωνίας – κράτους – ΜΜΕ , των σχέσεων ζωντανής και νεκρής εργασίας, των σχέσεων παιδείας- εργασίας- επιστήμης – τεχνολογίας δ) την δημιουργία ενός νέου προλεταριάτου πολύ πιο μορφωμένου αλλά και πολύμορφα κατακερματισμένου και νομαδικού. Ένα γεγονός που οξύνει στο έπακρο την τάση χειραφέτησης/ απελευθέρωσης με την τάση χειραγώγησης / υποταγής.

Το νέο στάδιο ανάπτυξης και κρίσης του παγκόσμιου καπιταλισμού όλο και συχνότερα παίρνει το όνομα ολοκληρωτικός καπιταλισμός και αυτό γιατί: α) έχουμε τον ολοκληρωτικό σφετερισμό από το κεφάλαιο του χρόνου εργασίας και του ελεύθερου χρόνου, της επιστήμης, και της τεχνικής. β) την γενικευμένη και την ολοκληρωτική ανάπτυξη του καπιταλισμού σε έκταση σε πλανητική κλίμακα. γ) την ποιοτική καθολική ανάπτυξη του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής δ)την συνολικοποίηση των καπιταλιστικών πολιτικών και κοινωνικών ολοκληρώσεων ε) την ουσιαστική άρνηση των λαϊκών ελευθερίων και την αυταρχικοποίηση των δομών της αστικής δημοκρατίας. στ) την διαφορετικού τύπου ενοποίηση και διάσπαση των εργαζόμενων σε παγκόσμια κλίμακα.

Το νέο αυτό στάδιο του καπιταλισμού δημιουργεί νέες συνθήκες διεξαγωγής της ταξικής πάλης που όλο και πιο έντονα και πολύμορφα το εθνικό και το κοινωνικό αλληλοδιαπλέκεται με το ταξικό. Αναδιατάσσοντας τα ριζώματα, τα επίπεδα, τους τόπους και τους χώρους συνάντησης και δράσης των καταπιεσμένων υποκειμένων νομαδικών και συλλογικών. Διαμορφώνοντας νέου τύπου φτώχεια και φετιχοποίηση των κοινωνικών σχέσεων. Ένα υλικό και ιδεολογικό προτσές που εγκλωβίζει και μπλοκάρει τις τεράστιες δυνατότητες που γεννοβολά η τεράστια τεχνολογική επανάσταση της εποχής μας που υπεραναπτύσσει τις παραγωγικές δυνάμεις.

Σε τέτοιες συνθήκες εμπειρικού νομαδισμού που διαμεσολαβείτε πολύμορφα από τα ΜΜΕ- σε συνθήκες που το φορμαλιστικό στοιχείο εμφανίζεται ως ένα νεκρό γράμμα- μπροστά στην βία και την ιμπεριαλιστική διάθεση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής δρώντας ως βιοεξουσία τι μπορεί να προτάξει το επαναστατικό κίνημα;;

Και μήπως εντός αυτών των συνθηκών ένας Λενινισμός- ως κριτήριο κοινωνικού και πολιτικού μετασχηματισμού και ως μια πολιτική παρέμβαση- που επανεισάγει την επαναστατική συνείδηση από «τα έξω» , είναι αναγκαίος και κρίσιμος παράγοντας επαναστατικών ρήξεων και αλλαγών;;

Αλλά τι σημαίνει το από «τα έξω» εντός της ολοκληρωτικής/ καθολικής μόλυνσης των καπιταλιστικών σχέσεων εξουσίας. Κατά μια έννοια δεν υπάρχει τιποτε έξω από το κλειστό και αντιφατικά δομημένο χώρο / τόπο του ολοκληρωτικού καπιταλισμού.

Και πως θα ξαναγίνει η απεργία, μια σχολή πόλεμου, μια σχολή ταξικού πόλεμου(Α. ΤΣΕΡΒΕΤΟ-«Ταξικοί αγώνες και επαναστατικό κόμμα»- Διεθνισμός – 1992) - σύμφωνα και με την αντίληψη του ΛΕΝΙΝ- όταν η πλειοψηφία του προλεταριακού πλήθους – ιδιαίτερα στην αναπτυγμένη Δύση δεν αναγνωρίζει τον εαυτό του ως τμήμα μιας κοινωνικής τάξης που δρα ως τέτοια και μπορεί και να δράσει και δι’ εαυτόν; Την ίδια στιγμή που ξεσπάνε άγριες απέλπιδες εξεγέρσεις στις καπιταλιστικές μητροπόλεις από νέους καταπιεσμένους που γνωρίζουν πως ζούνε και θα ζήσουν χειρότερα από τους πατεράδες τους.

Σίγουρα από την άλλη είναι αλήθεια αυτό που λένε πως «η δύναμη του προλεταριάτου βρίσκεται ακριβώς στο γεγονός ότι ο αριθμός του και συνοχή του μεγαλώνει εξαιτίας του ίδιου του προτσές της οικονομικής ανάπτυξης»( Α. ΤΣΕΡΒΕΤΟ-«Ταξικοί αγώνες και επαναστατικό κόμμα»- Διεθνισμός – 1992 σ: 116). Αλλά αυτό όμως σίγουρα δεν φτάνει για την ανασύνθεση των δυνάμεων στο πεδίο της στρατηγικής αυτονομίας του προλεταριάτου αν και αποτελεί μια αντικειμενική βάση.

Κατά τα μια εκ νεου διαλεκτική ανανοηματοδότηση η ανασύνθεση και η ενοποίηση των προλεταριακών δυνάμεων περνάει μέσα από τους δαιδαλώδες δρόμους της συντονισμένης αλλά και ευέλικτης δράσης και παρέμβασης της όποιας κάθε φορά επαναστατικής πρωτοπορίας. Με αλλά λόγια εάν την εποχή του ΛΕΝΙΝ το μοντέλο της επαναστατικής συσσώρευσης πέρναγε μέσα από το μοντέλο «πειθαρχία», σήμερα περνάει μέσα από το μοντέλο «ευελιξία».

2) βιοπολιτικός Λενινισμός

Ναι είναι αλήθεια πως το επαναστατικό κίνημα πρέπει να επανεισάγει την έννοια της «συνείδησης απο τα έξω»όχι όμως με μια δογματική φορμαλιστική λογική - το «απ΄εξω» όπως είπαμε- δεν σημαίνει πως υπάρχει κάποιος χώρος, τόπος , ρίζωμα που δεν έχει μολυνθεί από την καπιταλιστική αλλοτρίωση που μπορεί να παίξει το ρόλο «σωτήρα», απεναντίας «σωτήρες» , ούτε υπήρχαν, ούτε υπάρχουν. Το «απ’ έξω» ξανά μας οδηγεί στο έξω από τις σχέσεις εργοδότη-εργαζόμενου εντός του χώρου/ τόπου της παραγωγής πλούτου και υπεράξιας. Αλλά εντός του συνόλου της ολοκληρωτικής καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και αξιοποίησης.

Στοχεύοντας στην προλεταριακή-πληθυντική αυτοαξιοποίηση, στην μετατροπή της καπιταλιστικής βιοεξουσίας σε προλεταριακή βιοπολιτική δράση. Αναδεικνύοντας τους καθολικούς βιοπολιτικούς όρους ύπαρξης του παγκόσμιου προλεταριάτου σε πλανητική κλίμακα. Στην μάχιμη πολιτική ενοποίηση του πράτειν και του παράγειν. Την πολιτική ενοποίηση της γνώσης(nosse) με το velle( θέληση για δύναμη) στην κατεύθυνση της παραγωγής του πολιτικού σώματος του δύνασθαι(posee). (ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΛΑΜΠΡΕΛΛΗΣ-«Το υποκείμενο της δύναμης. Καλικλής, Nietzsche, Negri)- ΚΑΡΔΑΜΙΤΣΙΑ). Η παραγωγή ενός «μιας νέας γης[και ενός]λαού που δεν υπαρχει ακόμη»(ΝΤΕΛΕΖ-«Τι είναι Φιλοσοφία»), μιας εξόδου για το παγκόσμιο έθνος των καταπιεσμένων.

Η μάχιμη ενοποίηση της εργατικής τάξης περνάει μέσα από την ενοποίηση των βιοπολιτικών επιπέδων εξόδου των προλεταριακών νομαδικοτήτων. Το να κλαίμε για την χαμένη τιμή της βιομηχανικής εργατικής τάξης και του βιομηχανικού προλεταριακού πολιτισμού της δεν ωφελεί, εξάλλου τα πράγματα δεν είναι τόσο άσχημα όσο φαίνονται. «Η πραγματική υπαγωγή της κοινωνίας …στο κεφάλαιο γενικεύει της αντίφαση της εκμετάλλευσης σε όλα τα επίπεδα της κοινωνίας , όπως ακριβώς η επέκταση των βιοεξουσιών δημιουργεί τους όρους για μια βιοπολιτική απάντηση από την πλευρά της κοινωνίας, όχι πλέον με την έννοια των εξουσιών που ασκούνται επί της ζωής , αλλά με την έννοια της δύναμης της ζωής ως απάντηση σε αυτές τις εξουσίες.»( «ΟΥΤΟΠΙΑ 72 –Αφιέρωμα στον Μ. Φουκώ»- T. Negri- Ο Φουκώ μεταξύ παρελθόντος και μέλλοντος – σ: 175 2006 ).

Δηλαδή με αλλά λόγια αυτό το συγκεκριμένο Λενινιστικό «από έξω» είναι εμμενής εσωτερικό των δομών, των σχέσεων και συσχετισμών δύναμης ενισχύοντας σε όλα τα επίπεδα τις καπιταλιστικές αντιφάσεις που γεννάει ο ολοκληρωτικός καπιταλισμός.

Κάθε επίπεδο του ολοκληρωτικού καπιταλισμού είναι πεδίο αντάρτικης δράσης της ζωντανής εργασίας. Για αυτό είναι αναγκαίος ένας επαναστατικός λόγος που θα συνολικοποιεί την επαναστατική προλεταριακή δράση- αντιπροσωπεύοντας την συνολική στρατηγική οπτική των πληθυντικών προλεταριακών τάξεων.

Κατά συνέπεια ξαναθυμίζοντας ένα από τα πλέον κλασικά κείμενα του ιταλικού εργατισμού- το κείμενο του Μ. ΤΡΟΝΤΙ «ο Λένιν στην Αγγλία»( Ρ. ΠΑΝΤΣΙΕΡΙ- Α. ΝΕΓΚΡΙ- Μ. ΤΡΟΝΤΙ : Νεοκαπιταλισμός και επαναστατικό κίνημα- Κομμούνα)μπορούμε και εμείς να πούμε πως στόχος μας δεν είναι να ανακαλύψουμε την πολιτική οργάνωση της προωθημένης πρωτοπορίας αλλά το πεδίο της ενοποίησης της εργατικής τάξης.

Μια στεγανοποιημένη σταθερή οργάνωση «χρησιμοποιείται αμέσως από το κεφάλαιο ή από το εργατικό κίνημα[την γραφειοκρατία] για λογαριασμό του κεφαλαίου»( Ρ. ΠΑΝΤΣΙΕΡΙ- Α. ΝΕΓΚΡΙ- Μ. ΤΡΟΝΤΙ : Νεοκαπιταλισμός και επαναστατικό κίνημα- Κομμούνα σ: 149). Για αυτό το λόγο η κινητικότητα, η ευελιξία, το αστάθμητο εκτός από στοιχεία του ολοκληρωτικού καπιταλισμού πρέπει να γίνουν και στοιχεία του νέου αυτού απελευθερωτικού προτάγματος.

Δίχως να ανησυχούμε για αυθορμητίστικες παρεκτροπές. Καμία επαναστατική ανατροπή δεν έγινε αυθόρμητα όλα περνάνε μέσα από συλλογικές δραστηριότητες τα ίδιας της εργατικής τάξης και των «πρωτοποριών». Μέσα από την διαλεκτική σύνδεση και αλληλοεπίδραση των ιστορικών μορφών που κάθε φορά παίρνει η αντιεξουσία της εργατικής τάξης με την κάθε φορά ιστορική μορφή που παίρνει η οργάνωση των πρωτοπορών επαναστατικών δυνάμεων.

Αυτό που αλλάζει και διαφοροποιείται είναι οι δομές και οι φόρμες που οργανώνεται το προλεταριάτο. Κατά συνέπεια οι σημερινές δομές και οι φόρμες του «κόμματος νέου τύπου» και του συνδικάτου στην φάση του ευέλικτου ολοκληρωτικού καπιταλισμού αδυνατούν να απαντήσουν ριζικά.

Το ότι δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη νέες δομές και φόρμες αυτό δεν σημαίνει πως «αύριο» δεν μπορεί να συμβεί και ένας Λενινισμός έχει αυτό το ρόλο. Δηλαδή πρόκειται για ένα επαναστατικό ρεαλισμό που θα ερευνήσει και να βοηθήσει μεθοδολογικά και πολιτικά τις νέες δομές και φόρμες που θα πάρει η νέα ταξική αυτοπεποίθηση, η ενότητα του προλεταριακού ανταγωνισμού.

Έτσι ώστε ο «ΛΕΝΙΝ» στην φάση του παγκόσμιου ολοκληρωτικού καπιταλισμού να είναι και πάλι η παραγωγή πολιτικής της οργανωμένης παρέμβασης της εργατικής τάξης στην πιο ψηλή βαθμίδα ανάπτυξης και κρίσης του.

Ο Λενινισμός δεν μπορεί να παραστήσει τους ειδικούς της απελευθέρωσης. Το προλεταριάτο έχει τις γνώσεις και την εμπειρία να δώσει τις απαντήσεις, ο Λενινισμός θα αποτελέσει το μεθοδολογικό εργαλείο της συστηματοποίησης της προλεταριακής εμπειρίας. Και αυτό είναι το μέγιστο των καθηκόντων των οργανωμένων δυνάμεων σε αυτή την μεταβατική φάση.

Αυτό βέβαια συνεπάγεται μια πρωτοπόρα δράση και πειραματισμό σε όλα τα επίπεδα, μια μάχιμη δραστηριότητα που θα βλέπει την εμμένεια της εξουσίας και των ταξικών σχέσεων αλλά και της προλεταριακής αντεξουσίας. Την βιοπολιτική και την βιοεξουσία ως ταξική πάλη και το αντίθετο.

Μόνο που πρέπει να είμαστε έτοιμοι να αποδεχτούμε κάθε αστάθμητη έκφραση της συνάντησης των κοινωνικών υποκειμένων, αστάθμητη έκφραση που θα γεννήσει το ριζικά καινοφανές. Διαδικασία κατά την οποία η αλληλοδιείσδυση των αντίθετων, η υπάρχουσα μη-γραμμική αντίφαση κάνει δυνατή την καταστροφή των παλαιών σχέσεων και την δημιουργία νέων.

Γι αυτό το λόγο ο κόσμος των βεβαιοτήτων, των κλειστών συμπάντων, ο κόσμος που θα άλλαζε με μια ωραία έφοδο στα χειμερινά ανάκτορα τελείωσε οριστικά. Ε ναι σε ένα τέτοιο απροσδιόριστο σύμπαν μόνο ένας βιοπολιτικός Λενινισμός που μπορεί να επαναδομήσει την ενότητα επαναστατικής τακτικής- στρατηγικής μπορεί να απαντήσει.

Γ) «ο ΛΕΝΙΝ ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΕΝΙΝ»

Στο πρώτο μέρος αυτής της μικρής μας εργασίας προσπαθήσαμε να είμαστε όσο γίνεται πιο τίμιοι και αντικειμενικοί με το ιστορικό ρεύμα του Λενινισμού, προσπαθήσαμε να υπερβούνε το σκόπελο της αγιοποίησης αλλά και το ύφαλο της ηθικισμού, της κατάρας και του αναθέματος.

Στο δεύτερο μέρος θεωρήσαμε πως η πολυπλοκότητα του ολοκληρωτικού καπιταλισμού επιβάλει ένα Λενινισμό ως μεθοδολογικό εργαλείο ενός νέου κομμουνιστικού κινήματος. Ένα Λενινισμό που θα συνδυάζει τις καλύτερες παραδόσεις του Οκτώβρη με τα καινοτόμα προτάγματα του Μάη του 68. Ένα Λενινισμό αποτέλεσμα της ετερογενούς διάρκειας της επαναστατικής παράδοσης των καταπιεσμένων.

Όπως είναι αναγκαίο να διερευνήσουμε ένα «Μαρξ πέρα από το Μαρξ» αντίστοιχα πρέπει να διερευνήσουμε ένα «Λένιν πέρα από τον Λένιν».

Όπως μετα από την προδοσία της σοσιαλδημοκρατίας ο ΛΕΝΙΝ –όπως και πιο πάνω ξανάπαμε – ξανασυναντήθηκε με τον ΧΕΓΚΕΛ , έτσι και οι επαναστατικές δυνάμεις του 21ου αιώνα πρεπει να ξανασυναντηθούν με τις θεωρητικές βάσεις του Μαρξισμού και του Λενινισμού για να τις μεταλλάξουν διαλεκτικά. Δημιουργώντας έναν μεθοδολογικό εργαλείο της παραγωγής μιας συγκεκριμένης πολιτικής της συγκεκριμένης στιγμής που δεν θα ακυρώνει την στρατηγική για χάρη της τακτικής, αλλά ούτε και το αντίθετο, παράγωντας την συγκεκριμένη ουτοπία, «την δημιουργική συγχώνευση του συνειδητού με το ασυνείδητο…αυτό που αποκαλούμε έμπνευση»(ΣΑΒΒΑΣ ΜΙΧΑΗΛ:«Ο Τρότσκυ ως φιλόσοφος» «ΛΕΩΝ» 2001 σ: 124). Μια έμπνευση που δεν μένει στα κοινωνικά «στάδια» , στις οικονομικές και πολιτικές αναγκαιότητες , ούτε όμως περιμένει η καθολική απελευθέρωση να είναι ένα μονόπρακτο έργο με ένα βέβαιο αίσιο happy and. Πρόκειται για μια στάση ζωής που θα καθοδηγείται από το ρητό του ΜΑΟ «Είναι δίκαιο να εξεγειρόμαστε», είναι δίκαιο να επαναστατούμε. Μέχρι η παράδοση των καταπιεσμένων να σπάσει το κομφορμισμό που διαρκώς την απειλεί και να πάρει εκδίκηση για τους χιλιάδες αιώνων ταξικής καταπίεσης.

Δεν υπάρχουν επαναστάτες δίχως αίτια, υπάρχουν επαναστάτες και επαναστατικές δυνάμεις που δεν έχουν ακόμη διερευνήσει όλα τα αιτία και όλες τις δυνατότητες που η ίδια η πραγματικότητα δημιουργεί και ο Λενινισμός- ως η επιστήμη της επανάστασης- μας βοηθάει να τις ανακαλύψουμε, να τις αναλύσουμε και να τις ενοποιήσουμε σε μια νέα επαναστατική ενότητα θεωρίας και πράξης.


ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΑΡΓΥΡΟΣ